Windykator

Odpowiedź: Zgodnie z art. 513 § 1 Kodeksu cywilnego, dłużnikowi przysługują wobec nabywcy wierzytelności (cesjonariusza) wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy (cedentowi) w chwili powzięcia wiadomości o przelewie wierzytelności. Oznacza to, że dłużnik może podnosić wobec nowego wierzyciela te same zarzuty, które mógłby podnieść wobec pierwotnego wierzyciela jeśli ich podstawa powstała przed lub w momencie uzyskania informacji o cesji. W orzecznictwie i doktrynie zaznacza się, że wierzytelność przechodzi na cesjonariusza “z pakietem” wszystkich zarzutów, jakie dłużnik mógłby skutecznie podnieść wobec cedenta w chwili powzięcia wiadomości o przelewie (np. zarzut nieważności lub niewłaściwego wykonania umowy, spełnienia świadczenia, miarkowania kary umownej). Dłużnik może takie uprawnienie wykonać także już po cesji, o ile jego podstawa tkwi w zdarzeniach sprzed zawiadomienia o przelewie. Przelew nie może też pogorszyć sytuacji prawnej dłużnika: wraz z cesją zmienia się osoba wierzyciela, ale nie treść i “obciążenia” wierzytelności.

Szczególną postacią zarzutu jest potrącenie; na podstawie art. 513 § 2 kc dłużnik może potrącić z wierzytelnością przelaną wierzytelność przysługującą mu wobec cedenta, nawet jeżeli stała się wymagalna po otrzymaniu zawiadomienia o cesji, z zastrzeżeniem że nie może być wymagalna później niż wierzytelność przelana. Potrącić można wszystkie wierzytelności wobec cedenta, które powstały przed zawiadomieniem o przelewie, a do chwili zgłoszenia potrącenia spełniają ustawowe przesłanki (wymagalność, zaskarżalność, jednorodzajowość).

W procesie o zapłatę wytoczonym przez nabywcę wierzytelności dłużnik może też zarzucać nieważność lub nieskuteczność cesji (np. naruszenie pactum de non cedendo – umownego zakazu cesji, brak należytej reprezentacji stron, brak oznaczenia wierzytelności), co prowadzi do zarzutu braku legitymacji czynnej po stronie powoda.

Zaktualizowano 26 listopada 2025 r.