Bezpłatna pomoc prawna

Na przestrzeni lat, jako prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, przejąłem na podstawie cesji czyli przelewu wierzytelności setki roszczeń pieniężnych których dochodzenie skierowałem na drogę sądową. W każdym przypadku był to sąd właściwy miejscowo dla mojego miejsca zamieszkania. Właściwość miejscową sądu skutecznie uzasadniałem powołując się na art. 34 Kodeksu postępowania cywilnego:

§ 1. Powództwo o zawarcie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania.
§ 2. Za miejsce wykonania umowy uważa się miejsce spełnienia świadczenia charakterystycznego dla umów danego rodzaju, w szczególności w przypadku:
1) sprzedaży rzeczy ruchomych – miejsce, do którego rzeczy te zgodnie z umową zostały lub miały zostać dostarczone;
2) świadczenia usług – miejsce, w którym usługi zgodnie z umową były lub miały być świadczone.

Wykonanie umowy ze strony dłużników to zapłata której powinni dokonać na rzecz moją – nabywcy wierzytelności a miejsce wykonania umowy to miejsce mojego zamieszkania.

W żadnej takiej sprawie w której jako cesjonariusz bylem powodem sąd mający siedzibę w mieście w którym mieszkam nie uznał się niewłaściwym miejscowo. Ani w sprawach gospodarczych ani w sprawach rozpatrywanych przez sąd cywilny (nabywałem też wierzytelności np. z tytułu prywatnej pożyczki, roszczenia żyrantów, zwrotu zadatku). Nie uznał się niewłaściwym miejscowo nawet wówczas, gdy pozwany a raczej jego tzw. profesjonalny pełnomocnik (czyli raca prawny albo adwokat) podnosił, że skoro według mnie zapłata ma zostać dokonana na mój rachunek bankowy wskazany przeze mnie w wezwaniu do zapłaty, to miejscem wykonania jest miejscowość w której siedzibę ma bank w którym prowadzony jest mój rachunek bankowy a nie miejsce mojego zamieszkania.

Tymczasem Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 lutego 2002 r., III CZP 81/01, jasno wskazał, że w razie przelewu wierzytelności pieniężnej, dłużnik powinien dokonać zapłaty, jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone, w miejscu zamieszkania lub w siedzibie (siedzibie przedsiębiorstwa) nabywcy wierzytelności w chwili spełnienia świadczenia. Samo wskazanie dłużnikowi przez wierzyciela rachunku bankowego, na który ma zapłacić, nie rozstrzyga o miejscu spełnienia świadczenia. Gdy dłużnik nie zastosował się do żądania zapłaty na wskazany przez nabywcę wierzytelności rachunek, sądem miejsca wykonania zobowiązania (art. 34 i 488 § 1 k.p.c.) jest sąd miejsca zamieszkania lub siedziby (siedziby przedsiębiorstwa) nabywcy wierzytelności w chwili wytoczenia powództwa.

Wyjątkiem od tej zasady są tylko roszczenia i cesje roszczeń o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Art. 34a Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych:
1. Powództwo o odszkodowanie z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych wytacza się wyłącznie przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby poszkodowanego zdarzeniem powodującym szkodę albo przed sąd właściwy dla miejsca zaistnienia tego zdarzenia. W braku wskazanych wyżej podstaw właściwości miejscowej powództwo można wytoczyć przed sąd właściwy według przepisów o właściwości ogólnej.
2. Przelew wierzytelności nie wpływa na właściwość sądu.

Pozew o zapłatę wierzytelności nabytej w drodze cesji oczywiście można też wnieść do e-sądu, czyli w Elektronicznym Postępowaniu Upominawczym.