Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Czy nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności upoważnia do prowadzenia egzekucji komorniczej czy tylko zabezpieczenia roszczenia? W jakich przypadkach, kiedy można otrzymać wyrok z takim rygorem tzn. natychmiastowej wykonalności?

Odpowiedź: Tak, nadanie przez sąd wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności umożliwia skierowanie takiego wyroku do egzekucji komorniczej czyli komornik przekaże wierzycielowi – powodowi wyegzekwowane środki. Mowa zatem o egzekucji a nie o zabezpieczeniu roszczenia.

Zgodnie z art. 333 Kodeksu postępowania cywilnego, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli:
1) zasądza alimenty – co do rat płatnych po dniu wniesienia powództwa, a co do rat płatnych przed wniesieniem powództwa za okres nie dłuższy niż za trzy miesiące;
2) zasądza roszczenie uznane przez pozwanego;
3) wyrok uwzględniający powództwo jest zaoczny.

Sąd może nadać wyrokowi przy jego wydaniu rygor natychmiastowej wykonalności, jeżeli zasądza należność z wekslu, czeku, warrantu, rewersu, dokumentu urzędowego lub dokumentu prywatnego, którego prawdziwość nie została zaprzeczona, oraz jeżeli uwzględnia powództwo o naruszenie posiadania.

Sąd może również na wniosek nadać wyrokowi nadającemu się do wykonania w drodze egzekucji rygor natychmiastowej wykonalności, gdyby opóźnienie uniemożliwiało lub znacznie utrudniało wykonanie wyroku albo narażało powoda na szkodę.

To nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym jest wydawany na podstawie uznania roszczenia przez pozwanego a nie zawsze taki nakaz posiada natychmiastową wykonalność?

Uznanie roszczenia przez pozwanego to tylko jeden z przypadków w których sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym, bo także gdy brak jest uznania roszczenia, sąd może nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym jeżeli roszczenie stwierdzone jest dokumentem urzędowym albo zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem i w tych dwóch ostatnich przypadkach sąd z urzędu – obligatoryjnie nie nada nakazowi zapłaty rygoru natychmiastowej wykonalności.

Reasumując, może się zdarzyć, że komornik na podstawie nieprawomocnego wyroku z rygorem natychmiastowej wykonalności ściągnie od pozwanego to co w wyroku i mnie przekaże a ostatecznie sprawę przegram, co wtedy?

Wtedy pozwany (były pozwany) może domagać się od Pana zwrotu tych pieniędzy wskazując jako podstawę prawną bezpodstawne wzbogacenie.

Czym różni się wyrok z rygorem natychmiastowej wykonalności od wyroku prawomocnego? Dodam że chodzi o wyrok zasądzający zapłatę. Przecież z w obu przypadkach można taki wyrok wysłać do komornika aby przeprowadził egzekucję?

Odpowiedź: Tak, zarówno wyrok z rygorem natychmiastowej wykonalności po nadaniu mu klauzuli wykonalności jak i wyrok prawomocny (też z klauzulą wykonalności) są tytułami uprawniającymi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Wyrok z rygorem natychmiastowej wykonalności jest nieprawomocny czyli pozwany wciąż może odwołać się od takiego wyroku i powództwo może zostać ostatecznie oddalone. Jednak wniesienie środka odwoławczego nie powoduje wstrzymania egzekucji komorniczej, chyba że na wniosek powoda – wierzyciela. Następuje to dopiero po ostatecznym oddaleniu powództwa, jeżeli do tego czasu powód otrzymał z egzekucji jakieś środki, to oczywiście powinien zwrócić je pozwanemu a jeżeli tego nie uczyni, pozwany może domagać się zwrotu na drodze sądowej. Wyrok prawomocny natomiast już nie może zostać ani zmieniony ani uchylony.

W skrócie: prawomocność to zasada, a natychmiastowa wykonalność to wyjątek, który pozwala na szybsze zaspokojenie roszczenia jeszcze przed prawomocnością wyroku.