Pierwszeństwo wierzyciela hipotecznego
Pytanie: Jak przedstawia się pierwszeństwo wierzyciela hipotecznego przed innymi wierzycielami w danym postępowaniu egzekucyjnym? Czy mając hipotekę na domu dłużnika mam pierwszeństwo w egzekucji przed każdym wierzycielem bez względu na to, kto jest (osoba, firma, bank, instytucja – urząd) i bez względu na to, z jakiego tytułu są należności innych wierzycieli?
Odpowiedź: Pierwszeństwo wierzyciela hipotecznego w zaspokojeniu wierzytelności wynika z faktu, że hipoteka jest prawem rzeczowym, które daje jej posiadaczowi pierwszeństwo przed innymi rodzajami wierzytelności. Pierwszeństwo uzależnione jest od daty złożenia wniosku o wpis hipoteki do księgi wieczystej: wcześniejszy wpis daje wyższe pierwszeństwo w stosunku do hipotek ustanowionych później. Liczy się data i godzina wpływu wniosku, a nie sam wpis. Wynika to z art. 12 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Jeśli kilka hipotek zostanie wpisanych na podstawie wniosków złożonych jednocześnie, mają one równe pierwszeństwo. Wierzyciele hipoteczni nie korzystają jednak z bezwzględnego pierwszeństwa w zaspokajaniu w egzekucji z nieruchomości przed wierzycielami, którzy nie posiadają zabezpieczenia hipotecznego. Są bowiem na piątym miejscu w kolejności według przepisów. W postępowaniu egzekucyjnym, z kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w pierwszej kolejności pokrywane są koszty egzekucyjne oraz niektóre należności uprzywilejowane (np. alimenty, wynagrodzenia), a następnie zaspokajane są wierzytelności zabezpieczone hipoteką w kolejności ich pierwszeństwa.
Uprzywilejowanie wierzyciela hipotecznego dotyczy jedynie egzekucji z nieruchomości na której ma ustanowioną hipotekę. Jeżeli egzekucja prowadzona jest też z innych składników majątku dłużnika jak przykładowo wynagrodzenie za pracę albo z rachunku bankowego, to wierzyciel hipoteczny nie jest w tych egzekucjach uprzywilejowany.
To znaczy że mając zabezpieczenie hipoteczne jestem uprzywilejowany w stosunku do należności skarbu państwa (podatki, składki ZUS) w egzekucji z tej nieruchomości jeżeli skarb państwa nie ma na niej hipoteki?
Zgadza się.
Zaktualizowano 12 października 2025 r.