Pierwszeństwo, kolejność zaspokajania wierzycieli w egzekucji komorniczej
Jednorazowo wyegzekwowane bądź dobrowolnie wpłacone przez dłużnika pieniądze najczęściej nie wystarczają na całkowite zaspokojenie wierzyciela i spłatę poniesionych przez niego kosztów w postępowaniu sądowym i egzekucyjnym. Komornik rozlicza je tak, że od uzyskanej kwoty pobiera dla siebie procentową opłatę egzekucyjną po czym pozostającą kwotę przekazuje wierzycielowi / dzieli pomiędzy wierzycieli w postępowaniu egzekucyjnym. Najpierw zaspokajane są (mowa o jednym wierzycielu) koszty: zaliczki wpłacone przez wierzyciela komornikowi i inne opłaty poniesione przez niego w postępowaniu egzekucyjnym oraz zasądzony w egzekwowanym tytule wykonawczym koszt postępowania sądowego o zapłatę. W drugiej kolejności wpłaty przypisywane są na poczet narosłych odsetek za zwłokę i na końcu na poczet spłaty zasądzonej należności głównej.
A co gdy wierzycieli jest więcej? Jak chodzi o kolejność (korzystanie z pierwszeństwa) zaspokajania należności i kosztów to jest w art. 1025 Kodeksu postępowania cywilnego:
§ 1. Z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności:
1) koszty egzekucyjne z wyjątkiem kosztów zastępstwa prawnego przyznanych przez komornika w postępowaniu egzekucyjnym; (mój komentarz: zauważ, że nie korzystają z pierwszeństwa w zaspokajaniu koszty procesu sądowego w tym koszty zastępstwa procesowego a wiele osób myśli że korzystają)
2)należności alimentacyjne wymagalne;
21) należności alimentacyjne przyszłe – w wysokości stanowiącej równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres roku – na każdego wierzyciela prowadzącego egzekucję;
3) należności za pracę za okres 3 miesięcy do wysokości najniższego wynagrodzenia za pracę określonego w odrębnych przepisach oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu dłużnika;
4) należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim; (mój komentarz: w żadnej z setek spraw egzekucyjnych nie spotkałem się z takimi kosztami);
5) należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu. W przypadku wierzytelności zabezpieczonych hipoteką, o kolejności zaspokojenia decyduje kolejność wpisu w księdze wieczystej lub kolejność złożenia wniosku o wpis, co ma moc wsteczną od momentu złożenia wniosku. W praktyce oznacza to, że wierzyciel hipoteczny, który pierwszy dokonał wpisu, ma pierwszeństwo przed innymi.
6) należności za pracę nie zaspokojone w kolejności trzeciej;
7) należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, o ile nie zostały zaspokojone w kolejności piątej;
8) (uchylony)
9) należności wierzycieli, którzy prowadzili egzekucję; (mój komentarz: chodzi po prostu o wierzycieli z wniosku których komornik prowadził egzekucję należności innych niż wyżej wymienione czyli np. z tytułu niezapłaconej faktury gdzie jest orzeczenie sądu gospodarczego albo z tytułu pożyczki prywatnej gdzie jest orzeczenie sądu cywilnego, zwykle I wydział)
10) inne należności. (mój komentarz: chodzi o należności tych wierzycieli powiedzmy że nie zdążyli się przyłączyć do prowadzonego postępowania egzekucyjnego ale zdążyli złożyć wniosek o uwzględnienie ich w planie podziału sumy uzyskanej z egzekucji np. z nieruchomości dłużnika).
§ 2. Po zaspokojeniu wszystkich należności ulegają zaspokojeniu kary pieniężne oraz grzywny sądowe i administracyjne.
§ 3. W równym stopniu z należnością ulegają zaspokojeniu odsetki i koszty postępowania oraz przyznane przez komornika koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym. Z pierwszeństwa równego należnościom kategorii czwartej i piątej korzystają wszystkie roszczenia o świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem na mocy odrębnych przepisów. Roszczenia o świadczenia uboczne nieobjęte zabezpieczeniem zaspokaja się w kategorii dziesiątej, chyba że należność podlegałaby zaspokojeniu w kategorii wcześniejszej. To samo dotyczy roszczeń o świadczenia należne dożywotnikowi.
§ 4. Jeżeli przedmiotem egzekucji jest spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, wierzytelność spółdzielni mieszkaniowej z tytułu nie wniesionego wkładu budowlanego związana z tym prawem ulega zaspokojeniu przed należnością zabezpieczoną na tym prawie hipotecznie.
§ 5. Roszczenia nabywcy wynikające z odstąpienia od umowy deweloperskiej, o której mowa w art. 3 katalog pojęć ustawowych pkt 5 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1468 oraz z 2018 r. poz. 2244), lub z przekształcenia roszczenia z umowy deweloperskiej w toku postępowania restrukturyzacyjnego lub upadłościowego, podlegają zaspokojeniu z kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości, na której prowadzone jest przedsięwzięcie deweloperskie, na takich samych zasadach, jak roszczenie z umowy deweloperskiej, z pierwszeństwem wynikającym z ujawnienia w księdze wieczystej przysługującego nabywcy roszczenia z umowy deweloperskiej także w przypadku, gdy wpis o ujawnieniu tego roszczenia został wykreślony.
Dodatkowo należy wskazać, że jeżeli suma nie wystarcza na pełne zaspokojenie wszystkich należności tej samej kategorii, co do zasady stosuje się podział proporcjonalny – stosunkowy. Jednakże w odniesieniu do należności z pkt 4 i 5 (np. wierzytelności hipoteczne) kolejność ich zaspokojenia w tej samej kategorii wynika z pierwszeństwa zabezpieczenia, zwłaszcza chronionego art. 12 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (priorytet wcześniejszego wniosku o wpis).
Jeżeli zaś mamy przykładowo kilku takich jak Ty, co to mają wyroki sądu gospodarczego albo cywilnego z tytułu roszczeń takich jak Twoje np. niezapłacone faktury, niezwrócone pożyczki prywatne, to komornik dzieli sumę uzyskaną z egzekucji proporcjonalnie do ułamkowej części jaką wierzytelność danego wierzyciela jest w kwocie łącznej należności wszystkich wierzycieli łącznie. Wyjaśniam dodatkowo na przykładzie. Komornik ściągnął z dłużnika 20.000,00 zł który pożyczył pieniądze od Ciebie, od Heńka i od Mariana, wszyscy jesteście kolegami. Ty pożyczyłeś dłużnikowi 40.000,00 zł, Heniek 60.000,00 zł, a Marian 100.000,00 zł. Łącznie jest 200.000,00 zł długu. Twoja należność to 1/5 należności łącznej, czyli Ty otrzymasz z tych 20.000,00 zł “aż” 4.000,00 zł. Cieszysz się? Więcej pieniędzy nie będzie, bo dłużnik już nic nie ma, te 20.000,00 zł, co komornik ściągnął, to z licytacji samochodu.
Zaktualizowano 20 grudnia 2025 r.