Bezpłatna pomoc prawna

Odzyskiwanie pieniędzy od znajomego to dla niektórych problem jedynie dlatego, że jest to znajomy. Nawet mając udokumentowaną pożyczkę umową i przelewem, niektórzy mają opory przed zarówno samodzielną windykacją jak i zleceniem tego firmie windykacyjnej. Na coś jednak trzeba się zdecydować.

Często jednak problem z odzyskaniem długu od znajomego wynika z tego, że pieniądze zostały pożyczone bez umowy, kwota pożyczki przekazana z ręki do ręki, bez pokwitowania przez pożyczkobiorcę. Zgodnie z art. 720 § 2 Kodeksu cywilnego umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. Forma dokumentowa to nie tylko umowa na piśmie. Zamiast niej może to być potwierdzenie bankowego przelewu, sms, mail albo nagranie. Jeżeli nic z tych rzeczy nie ma a pożyczka nie przekracza 1000 złotych, to umowa takiej pożyczki nie jest z automatu nieważna, ale wyklucza w sądzie dowód z zeznań świadków lub przesłuchania stron, chyba że obie strony zgodzą się na to. Czy pozwany zgodzi się na przesłuchanie świadków udzielenia mu pożyczki (o ile tacy byli)? Wątpię. Funkcję umowy może pełnić nie tylko klasyczna umowa pisemna, ale także mail, sms, potwierdzenie przelewu czy inne dokumenty potwierdzające wolę stron. Wcześniej jednak można próbować (podstępem) zdobyć jakiś dowód, najlepiej jeszcze wtedy gdy relacje wzajemne nie pogorszą się. Na przykład nagrać rozmowę z pożyczkobiorcą (masz do tego prawo jako pożyczkodawca, oczywiście nie informując go o nagrywaniu) z której będzie wynikać, że otrzymał od Ciebie pożyczkę. Możesz też spróbować uzyskać pisemne zobowiązanie do spłaty, ot na przykład powiedz, że sam masz teraz kłopoty, bo zalegasz z płatnością komuś i poproś o uznanie długu na piśmie, bo niby chcesz usprawiedliwić się przed swoim wierzycielem, dlaczego nie płacisz (bo nie możesz odzyskać swojej należności i przez brak Ci kasy).

Jeżeli dysponujesz formą dokumentową z której nie wynika, na jaki czas pożyczka została udzielona i nie uzyskasz potwierdzenia tego od pożyczkobiorcy, to przed przystąpieniem do windykacji umowę pożyczki musisz wypowiedzieć: Wypowiedzenie umowy pożyczki prywatnej.

A gdy masz udokumentowaną wierzytelność, to windykuje się znajomego jak każdego dłużnika. Tylko że opór bywa większy. Nie niektórych takich dłużników zadziała upublicznianie ich zadłużenia wśród znajomych, w formie niby oferty długu na sprzedaż. Tak bezpieczniej, odradzam z punktu widzenia prawnego wysyłanie wiadomości z informacją po prostu że “X nie oddaje pieniędzy, nie pożyczajcie mu, uważajcie na niego”. Proponuję jednak najpierw uprzedzić go o takim zamiarze, czyli że będziesz próbować sprzedać jego dług. To czasem wystarczy. A gdy jednak trzeba będzie upubliczniać, to stopniowo, np. wysłać maila do jednej, ewentualnie kilku osób i odczekać. Jeżeli to nie poskutkuje, to trzeba będzie wnieść do sądu pozew o zapłatę, a jeżeli później, pomimo uzyskania już tytułu wykonawczego, dłużnik wciąż będzie uchylał się od spłaty, to wnieść do komornika o egzekucję. Jeżeli jednak dłużnik nie posiada na siebie oficjalnie żadnego mienia ani dochodów to i egzekucja komornicza zakończy się bezskutecznie.

Zaktualizowano 15 września 2025 r.