Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Chciałabym zasięgnąć porady odnośnie ściągania należności. Pokrótce opiszę sytuację, bo jest dla całej rodziny bardzo trudna. Brat narobił dosyć dużych długów na firmę znaczy prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą, w allegro 50tysiecy, hurtowni 40 tysięcy plus firmy pożyczkowe, do tego osoby prywatne. Suma na jakieś 250 tysięcy również na siebie jako osobę prywatną. Razem z żoną i dwójka dzieci mają dom z kredytem hipotecznym do spłaty 100tysięcy, nie mają rozdzielności majątkowej. Do tego auto na firmę w leasingu. Jak w takiej sytuacji postępowanie komornicze może wyglądać. Dodam że, brat w tej chwili nie ma dochodu musi leczyć się w ośrodku zamkniętym, żony zarobki netto 3100zł. Co w przypadku podania sprawy do komornika, czy można zlicytować im dom, w celu ściągnięcia należności.

Odpowiedź: W przypadku wspólności ustawowej, długi powstałe w związku z prowadzeniem działalności przez jednego małżonka mogą obciążać majątek wspólny, tylko jeżeli druga osoba wyraziła zgodę na zaciągnięcie zobowiązania (np. podpisała umowę kredyty firmowego lub poręczyła). Z kolei po ustaniu wspólności majątkowej, odpowiedzialność ogranicza się zasadniczo do majątku osobistego przedsiębiorcy oraz do udziału w majątku wspólnym przypadłego mu po ustaniu wspólności majątkowej. Wyjątek stanowią zobowiązania podatkowe i z tytułu składek ZUS współmałżonka prowadzącego działalność gospodarczą. Współmałżonek właściciela jednoosobowej działalności gospodarczej ponosi odpowiedzialność majątkiem wspólnym za długi podatkowe i składkowe ZUS tej działalności, jeśli zobowiązania powstały w okresie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. Odpowiedzialność obejmuje cały majątek wspólny, niezależnie od tego, czy drugi małżonek uczestniczył w prowadzeniu działalności lub miał wiedzę o zobowiązaniach. Majątkiem osobistym współmałżonek nie odpowiada. Skoro współmałżonek posiada wspomniane długi wobec firm i osób prywatnych, to jest też wielce prawdopodobne, że ma zaległości z tytułu nieopłacanych składek ZUS, a może i podatków.

Jeżeli współmałżonek nie posiada zobowiązań publicznoprawnych (ZUS, podatki) to te innego rodzaju wspomniane przez Panią długi, na zaciągnięcie których małżonka nie wyraziła zgody pisemnej, komornik nie może zlicytować domu wchodzącego w skład małżeńskiej ustawowej wspólności majątkowej. Może dom zająć, ale jeśli wierzyciel nie przedłoży (a nie przedłoży, bo nie uzyska w takiej sytuacji) klauzuli wykonalności na współmałżonkę, to dom zostanie zwolniony przez komornika. Jeżeli jednak egzekucja przeciwko mężowi będzie bezskuteczna, to wierzyciel może wnieść do sądu o przymusowy podział majątku wspólnego, po czym komornik będzie mógł prowadzić egzekucję z majątku przypadłemu mu po podziale.

Bardzo dziękuję za tak szybką odpowiedź. A czy w tej sytuacji on sam musi spłacać te zaciągnięte długi, jak rozumiem z jej oddzielnego konta nie można tych zobowiązań ściągać, jedynie ze wspólnego. No i czy w takiej sytuacji ona może zrobić rozdzielność majątkową wstecznie i co to wtedy by dało. Zależy jej aby zostawić dom dla siebie i dzieci. On jest uzależniony od hazardu i alkoholu.

Może ona wystąpić z wnioskiem o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, wskazując na uzależnienie męża od alkoholu i od hazardu; może sąd przychylić się do wniosku a może nie. Gdyby sąd się przychylił, no to wierzyciele mogliby zaspokajać swe roszczenia tylko z majątku przypadłego jej mężowi po dokonaniu rozdzielności, np. z połowy domu albo z kwoty którą otrzymałby od niej jako spłatę jego części domu.

Zaktualizowano 10 października 2025 r.