Bezpłatna pomoc prawna

Zajęcie wierzytelności przyszłej, innej niż zwrot podatku, jest co do zasady ograniczone – komornik może zająć wierzytelność, która już istnieje lub której powstanie zostało skonkretyzowane, ale nie każdą potencjalną, całkiem przyszłą wierzytelność. Wyjątek przewidziany został w przepisach dotyczących zwrotu podatku, gdzie zajęcie może obejmować przyszłe nadpłaty. Art. 900² § 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi bowiem, że zajęcie nadpłaty i zwrotu podatku obejmuje wszelkie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku istniejące w chwili zajęcia oraz powstałe po zajęciu.

Wystarczy, że komornik (lub organ egzekucyjny) skieruje do urzędu skarbowego jedno pismo o zajęciu wierzytelności podatkowych. Pismo to jest skuteczne przez cały czas prowadzenia egzekucji, bez konieczności corocznego ponawiania wniosku przez wierzyciela. W przypadku pojawienia się po stronie dłużnika przyszłej nadpłaty podatku (np. z kolejnych rozliczeń PIT lub VAT), środki takie – z automatu na mocy zajęcia – będą przekazywane organowi egzekucyjnemu. Nie trzeba składać dodatkowych wniosków dotyczących zajęcia tych kolejnych wierzytelności, a urząd skarbowy dokonuje przelewu środków do komornika lub organu administracyjnego zgodnie z zajęciem.

Jak chodzi o inne wierzytelności niż z tytułu nadpłaty podatku, to dopuszcza się zajęcie niektórych wierzytelności przyszłych, ale pod warunkiem, że wynikają one z określonego, już istniejącego stosunku prawnego i zostaną skonkretyzowane po spełnieniu jasno określonych warunków (np. wynagrodzenie za pracę, które będzie wypłacane periodycznie na podstawie już zawartej umowy). Natomiast wierzytelności całkowicie hipotetyczne, które dopiero mogą, ale wcale nie muszą powstać, nie mogą być skutecznie zajęte.

Uwaga: Nie należy utożsamiać wierzytelności przyszłej z wierzytelnością jeszcze niewymagalną, to nie jest to samo. O zajęciu wierzytelności niewymagalnej traktuje porada do której prowadzi pierwszy odnośnik poniżej w sekcji “Powiązane”.

Zaktualizowano 21 września 2025 r.