Powierniczy przelew wierzytelności a cesja
Cesja wierzytelności to umowa nazwana i uregulowana w Kodeksie cywilnym (art. 509 i 510 kc) polegająca na bezwarunkowym przeniesieniu wierzytelności przez wierzyciela (cedenta) na osobę trzecią (cesjonariusza). Cesjonariusz staje się nowym wierzycielem i ma prawo do dochodzenia wierzytelności od dłużnika a cedent otrzymuje zapłatę za wierzytelność. Cesja może dotyczyć zarówno wierzytelności istniejących jak i przyszłych. Powierniczy przelew wierzytelności jest szczególnym rodzajem cesji ale nie jest formalną sprzedażą wierzytelności lecz umową nienazwaną łączącą cesję z usługą windykacji. Wierzyciel (cedent) przenosi prawa do wierzytelności na firmę windykacyjną (cesjonariusza), która działa w imieniu własnym ale na rachunek cedenta, wykonując windykację. Po odzyskaniu należności firma windykacyjna przekazuje środki pierwotnemu wierzycielowi; jeśli windykacja się nie powiedzie, wierzytelność wraca do cedenta. Jest to umowa odpłatna ale nie powoduje powiększenia majątku cesjonariusza o wartość wierzytelności gdyż celem jest wyłącznie odzyskanie długu. Powierniczy przelew przyspiesza proces windykacji ponieważ powiernik nie potrzebuje dodatkowych pełnomocnictw do działania wobec dłużnika; powództwo o zapłatę może wówczas wnieść nie tylko radca prawny i adwokat lecz również załóżmy windykator niebędący prawnikiem.
Pytanie: Jaka jest różnica prawna pomiędzy powierniczym przelewem wierzytelności a cesją wierzytelności. Wiem, że w tym pierwszym przypadku nie dochodzi do sprzedaży długu i że jest to umowa w celu zlecenia windykacji ale czy cesjonariusz w obydwu tych przypadkach ma takie same prawa przed sądem i innymi instytucjami zwłaszcza przed komornikiem, przed organami ścigania?
Odpowiedź: Poza tym co Pan wskazał, to mnie nie przychodzi do głowy żadna różnica. Prowadziłem windykację wielu długów na podstawie umowy powierniczego przelewu wierzytelności. Jeżeli cesjonariusz z umowy przelewu powierniczego wierzytelności uzyskał na siebie sądowy tytuł wykonawczy, to komornik nawet nie wie o tym, że to wskutek cesji.
Co do postępowania karnego, czyli zwłaszcza po zawiadomieniu o wyłudzeniu jakie może wnieść cesjonariusz, to ani w przypadku przelewu powierniczego ani w przypadku faktycznej sprzedaży wierzytelności, cesjonariusz – nabywca nie uzyskuje statusu pokrzywdzonego.
Pytanie: Znalazłem na giełdzie wierzytelności w internecie dług mojego dostawcy oferowany za stosunkowo niską cenę i chciałbym kupić część tego długu w celu dokonania kompensaty z moim długiem który mam u niego. Czy jest prawnie możliwa częściowa cesja części wierzytelności a nie całej? Już skontaktowałem się w właścicielem wierzytelności i jest skłonny sprzedać mi potrzebną mi część.
Odpowiedź: Tak, jak chodzi o wierzytelności pieniężne, to nic nie stoi na przeszkodzi do zawarcia umowy cesji czyli nabycia przez cesjonariusza jedynie części należności. Może to być cesja zarówno części samej podstawowej należności albo z odsetkami a nawet tylko samych odsetek. Proszę tylko upewnić się w miarę możliwości, czy nie istnieje umowny zakaz cesji w tym przypadku i czy wierzytelność jest należycie udokumentowana a nie tylko np. niepodpisaną ze strony dłużnika fakturą.
Zaktualizowano 16 czerwca 2025 r.