Powierniczy przelew wierzytelności a legitymacja procesowa
Pytanie: Znalazłem firmę windykacyjną która nie pobiera żadnych zaliczek i przedstawiła dobre referencje. proponuje jednak dziwną umowę to znaczy powierniczy przelew wierzytelności uzasadniając ją tym, że właściciel firmy w razie bezskutecznej windykacji sądowej może wystąpić jako powód na drogę sądową i otrzymać nakaz zapłaty a następnie jako wierzyciel występować w egzekucji komorniczej. Dzięki temu nie potrzeba płacić prawnikowi. Czy rzeczywiście taka umowa daje właścicielowi firmy windykacyjnej takie uprawnienia?
Odpowiedź: Tak, zawarcie umowy cesji wierzytelności w formie przelewu powierniczego powoduje uzyskanie przez cesjonariusza legitymacji procesowej – może wystąpić jako powód a następnie jako strona – wierzyciel w egzekucji komorniczej. Jako windykator zawarłem setki takich umów, w kilkudziesięciu sprawach wiosłem powództwo o zapłatę we własnym imieniu i uzyskałem tytuły wykonawcze. Zdarzało się, że pełnomocnicy pozwanych kwestionowali przed sądem moją legitymację procesową w związku z tym że jest to cesja jedynie powiernicza czyli w celu windykacji na zlecenie ale w każdym przypadku bezskutecznie – żaden sąd nie przychylił się do ich argumentacji.
Wewnętrznie cesjonariusz zobowiązany jest do rozliczenia się z cedentem według ustaleń umownych, natomiast wobec dłużnika działa niezależnie jako formalny wierzyciel, nawet jeśli faktycznie realizuje cudze interesy. Powierniczy przelew wierzytelności nie jest wprost unormowany w przepisach prawa, stanowi więc tzw. umowę nienazwaną. Przelew ten dokonywany jest najczęściej w celu inkasa, a w stosunku zewnętrznym (wobec dłużnika oraz osób trzecich) ma taki sam skutek jak klasyczna cesja na podstawie art. 509 kc. Orzecznictwo jednoznacznie potwierdza, że powierniczy nabywca wierzytelności ma prawo do wytoczenia powództwa w swoim imieniu, nawet jeśli w praktyce działa na rzecz zbywcy.
Zaktualizowano 18 listopada 2025 r.