Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mam dług w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w formie spółki z o.o. Otrzymałem w tej sprawie wezwanie do zapłaty od radcy prawnego reprezentującego tego mojego wierzyciela. Wezwanie zawiera nie tylko zapowiedź wystąpienia na drogę sądową ale też ten radca prawny grozi mi w tym wezwaniu postępowaniem karnym w związku z podejrzeniem wyłudzenia. Nie jest to żadne wyłudzenie ale nie ważne teraz. Pytanie tylko czy można tak grozić postępowaniem karnym?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 115 kodeksu karnego nie stanowi groźby zapowiedź spowodowania postępowania karnego jeżeli ma ona jedynie na celu ochronę prawa naruszonego przestępstwem. Jednakże do radców prawnych ma w tej materii zastosowanie art. 38 ust. 2 Kodeksu etyki radcy prawnego który stanowi, że radca prawny nie może w swych zawodowych wystąpieniach grozić postępowaniem karnym lub dyscyplinarnym, zarówno pisemnie jak i ustnie, nawet jeśli uznaje działania drugiej strony za potencjalnie przestępcze. Za naruszenie tego przepisu grozi radcy prawnemu odpowiedzialność dyscyplinarna na podstawie art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Wystąpienia zawodowe radcy prawnego powinny być wolne od wszelkich sformułowań, które wywierają wrażenie groźby spowodowania postępowania karnego. Zakaz ten dotyczy zarówno gróźb wyrażonych wprost, jak i tych w formie zawoalowanej, ale wystarczająco czytelnej dla bezstronnego odbiorcy. Profesjonalny pełnomocnik nie może uciekać się do groźby skierowania sprawy na drogę ścigania karnego, jeśli strona przeciwna nie spełni określonych żądań. Tego typu zachowania stanowią formę szantażu procesowego, którego radca prawny nie może stosować. Radca prawny, jeżeli uważa, że doszło do przestępstwa, może / powinien po prostu złożyć zawiadomienie do prokuratury, bez uprzedniego grożenia strony przeciwnej wszczęciem postępowania.

Nie każda informacja o planowanym zawiadomieniu o przestępstwie jest bezwzględnie zakazana – chodzi o sytuację, gdy informacja ta ma charakter groźby i jest warunkowana spełnieniem żądania, czyli stanowi szantaż procesowy. Czysto informacyjne wskazanie, że dana sprawa może mieć aspekt karny, bez wywierania presji, nie narusza zakazu.

Na koniec ciekawostka: Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w Warszawie w Postanowieniu z dnia 16 maja 2017 r., Sygn. akt WO 42/17 stwierdził, że nie jest groźbą w rozumieniu artykuły 38 ustęp 2 kodeksu etyki radcy prawnego a jedynie informacją radcy prawnego, jeżeli powiadamia on stronę przeciwną że jego klient podjął decyzję o skierowaniu sprawy na drogę postępowania karnego. 🙂

Zaktualizowano 09 października 2025 r.