Zawezwanie do próby ugodowej a bieg przedawnienia
Zawezwanie do próby ugodowej to pismo procesowe składane do sądu przez wierzyciela lub osobę domagającą się określonego roszczenia, mające na celu polubowne rozwiązanie sporu przed podjęciem lub w miejsce postępowania sądowego. W praktyce jest to formalny wniosek inicjujący postępowanie pojednawcze, które może pomóc zaoszczędzić czas i koszty sądowe poprzez osiągnięcie porozumienia. Zawezwanie do próby ugodowej to sposób na zawarcie przed sądem ugody bez wnoszenia pozwu o zapłatę. Opłata jest też niższa od opłaty od pozwu; wynosi 1/5 opłaty od pozwu.
W praktyce rzadko zostaje zawarta ugoda po zawezwaniu do próby ugodowej, strona przeciwna zazwyczaj nawet nie stawia się w sądzie. Przed nowelizacją przepisów w 20222 roku istniała natomiast inna korzyść dla wierzyciela, który zawezwie dłużnika do próby ugodowej, a mianowicie bieg przedawnienia roszczenia był przerywany wniesieniem zawezwania do próby ugodowej. Wskazywano na art. 123 § 1 Kodeksu cywilnego zgodnie z którym bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia roszczenia. Obecnie jednak zawezwanie do próby już nie przerywa, a jedynie zawiesza bieg przedawnienia na czas trwania postępowania pojednawczego. Oznacza to, że po zakończeniu postępowania ugodowego bieg terminu przedawnienia jest kontynuowany, a nie rozpoczyna się od nowa. Jeżeli jednak w wyniku postępowania pojednawczego dochodzi do zawarcia ugody, dłużnik co do zasady uznaje dług, co może prowadzić do przerwania biegu przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 2 kc (uznanie roszczenia). W takim wypadku po uznaniu roszczenia termin przedawnienia zaczyna biec na nowo według ogólnych zasad, już w oparciu o treść ugody.
O zawezwanie do próby ugodowej – bez względu na właściwość rzeczową – można zwrócić się do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika, a w braku podstaw do ustalenia tej właściwości – do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania albo siedziby wzywającego. W wezwaniu należy zwięźle oznaczyć sprawę i przedstawić propozycje ugodowe.
Na koniec zła wiadomość dla tych, którym świta w głowie zamiar dwukrotnego czy wielokrotnego wzywania dłużnika do próby ugodowej w celu przerywania za każdym takim razem biegu przedawnienia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27.07.2018 r., sygn. akt V CSK 384/17 stwierdził, że działanie polegające na złożeniu tego wniosku do sądu wyłącznie w celu uzyskania przerwy biegu przedawnienia, a nie – co najmniej także – w celu realizacji roszczenia w drodze ugody, należy rozważać jako czynność procesową sprzeczną z dobrymi obyczajami której dokonanie stanowi nadużycie uprawnienia do jej dokonania. Działanie takie dyskwalifikuje tę czynność oraz musi skutkować tym, że niedopuszczalne jest prowadzenie na jego podstawie postępowania pojednawczego.
Konkludując, pierwszy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej którego celem jest tak naprawdę jedynie przerwanie biegu przedawnienia, będzie skuteczny. Kolejny – prawdopodobnie już nie.
Zaktualizowano 26 grudnia 2025 r.