Windykator

Pytanie: Co znaczy gdy powód w pozwie o zapłatę wnioskuje o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych?

Odpowiedź: Normy przepisane w tym kontekście odnoszą się do konkretnych przepisów prawa, które regulują wysokość i sposób obliczania kosztów. W Polsce głównym aktem prawnym jest tu Kodeks postępowania cywilnego, a konkretnie art. 98 i następne, które określają zasady zwrotu kosztów procesu. Chodzi o to, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów strony do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Według norm przepisanych czyli na podstawie stawek i zasad określonych w przepisach prawa, w szczególności w ustawie o kosztach sądowych i Kodeksie postępowania cywilnego. Jednakże i pozwany wnosząc środek odwoławczy od wydanego orzeczenia może zawnioskować o zasądzenie od przeciwnika kosztów postępowania według norm przepisanych i zostaną mu zasądzone jeżeli powództwo zostanie oddalone.

Wniosek o zasądzenie kosztów według norm przepisanych musi zostać zgłoszony przez stronę najpóźniej przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia, wraz ze spisem kosztów lub żądaniem zasądzenia według norm przepisanych. Zwrot kosztów może obejmować opłaty sądowe, wydatki sądowe, koszty zastępstwa procesowego oraz inne koszty przewidziane przepisami. Zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych to standardowy sposób rozstrzygania o kosztach w polskim procesie cywilnym. Sąd nie wylicza szczegółowo kosztów, lecz odwołuje się do ustawowych i rozporządzeniowych stawek, zapewniając przewidywalność i jednolitość rozstrzygnięć w tym zakresie.

Kiedyś zapytano mnie, czy zasądzenie przez sąd wielokrotności stawki minimalnej zastępstwa procesowego też stanowi zasądzenie według norm przepisanych. Zasądzenie krotności stawki minimalnej zastępstwa procesowego jest bowiem możliwe, ale sąd korzysta tu z uznania i każdorazowo ocenia przesłanki w danej sprawie. Przepisy dopuszczają podwyższenie stawki do sześciokrotności – ale decyzja sądu zależy od m.in. stopnia skomplikowania sprawy, nakładu pracy pełnomocnika czy nietypowego charakteru postępowania. Zasądzenie wielokrotności kosztów zastępstwa procesowego (np. 2 czy 6-krotności stawki minimalnej ustalonej przez rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości) nie jest utożsamiane z orzeczeniem “według norm przepisanych” w rozumieniu przepisów procedury cywilnej. Zasądzenie kosztów według norm przepisanych oznacza zasądzenie ich w wysokości ustalonej przez rozporządzenie – czyli tzw. stawki minimalnej – odpowiadającej wartości przedmiotu sprawy, bez uwzględnienia jakichkolwiek podwyższeń. Sąd nie przeprowadza wówczas szczegółowej kalkulacji, lecz po prostu stosuje odpowiednią tabelę stawek.

Zaktualizowano 04 października 2025 r.