Przewłaszczenie na zabezpieczenie a Kodeks cywilny
Pytanie: Który art. kc reguluje istnienie przewłaszczenia na zabezpieczenie? Wertuję i nie mogę znaleźć. Czy może winnym akcie prawnym to jest?
Odpowiedź: Przewłaszczenie na zabezpieczenie to szczególna forma zabezpieczenia wierzytelności, polegająca na tym, że dłużnik przenosi na wierzyciela prawo własności określonej rzeczy (ruchomości lub nieruchomości) w celu zabezpieczenia spłaty długu. Po spłacie wierzytelności rzecz wraca do dłużnika, a jeśli dłużnik nie spłaci zobowiązania, wierzyciel może się zaspokoić z tej rzeczy. Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie wierzytelności jest umową nienazwaną i w Kodeksie cywilnym ani w innym akcie prawnym brak stosownych przepisów choć w orzecznictwie jest o niej sporo i oczywiście jest uznawana. Jest dozwolona w ramach zasady swobody umów. Do przewłaszczenia na zabezpieczenie stosuje się przepisy dotyczące przenoszenia własności (art. 155 i następne KC) oraz zasady dotyczące przenoszenia własności rzeczy ruchomych lub nieruchomości pod warunkiem rozwiązującym lub z zastrzeżeniem terminu w przypadku ruchomości.
Rozumiem, a czy przewłaszczenie nie jest tożsame z zastawem?
Nie. Zabezpieczenie w formie przewłaszczenia jest korzystniejsze dla wierzyciela niż zastaw. Przede wszystkim, rzecz przewłaszczona staje się własnością wierzyciela. Dla dłużnika to też korzystniejsza opcja niż zastaw ponieważ rzecz przewłaszczona pozostaje w jego władaniu w przeciwieństwie do zastawu zwykłego (nie do zastawu rejestrowego). Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie może być tworzona ze znaczną swobodą. Można w niej zastrzec na przykład, że dłużnik może sprzedawać przewłaszczony na wierzyciela towar pod warunkiem uzupełniania sprzedanych rzeczy takimi samymi co do gatunku.
Zaktualizowano 28 lipca 2025 r.