Bezpłatna pomoc prawna

Jak to jest, czy mając długi można wyjechać za granicę, czy nie zatrzymają dłużnika na granicy albo nie odbiorą paszportu jeszcze w kraju – w Polsce? Często o to pytają nie tylko osoby wybierające się za granice ale również wierzyciele którzy obawiają się tego, że gdy dłużnik opuści nasz kraj, to prawdopodobnie już nie odzyskają należnych im pieniędzy.

Odpowiedź: Zasadniczo dłużnik może wyjechać za granicę, może przecież pojechać po to, aby zarobić pieniądze na spłatę długu, a nawet spłacać stopniowo będąc za granicą. Może o takim celu wyjazdu powiadomić wierzyciela, aby ten nie denerwował się myśląc, że dłużnik uciekł przed nim, aby nie nachodził jego rodziny itd. Oczywiście byłoby dobrze, aby za deklaracją szły stosowne czyny, czyli spłaty zadłużenia. Poza tym, jeżeli dłużnik wyjechał z kraju a zostawił jakiś majątek, to komornik może prowadzić z tego majątku egzekucję, obecność dłużnika nie jest niezbędna podczas egzekucji. Czasem dłużnik przebywający za granicą ma na przykład konto w polskim banku, komornik może je zająć.

Jeżeli natomiast w związku z długiem toczy się postępowanie karne i wydano za wyjeżdżającym list gończy albo gdy ma zakaz opuszczania kraju, to taki dłużnik oczywiście może zostać zatrzymany przy próbie wyjazdu za granicę. Tak może być na przykład w przypadku wyłudzonego kredytu. Jeżeli jednak zaciągając kredyt dłużnik nie złożył niezgodnego z prawdę oświadczenia, nie podrobił Pan żadnego dokumentu (zwłaszcza zaświadczenia o dochodach), to brak podstaw do zarzucenia mu wyłudzenia, czyli oszustwa. Wskazane jest podjąć na nowo spłacenie kredytu gdy zarobki za granica na to pozwolą oraz wcześniej poinformowanie banku o wyjeździe w tym celu, ale nie jest to konieczne.

Prawo nie przewiduje też automatycznego zakazu opuszczania kraju wyłącznie z powodu zadłużenia alimentacyjnego. Dłużnik alimentacyjny ma prawo do otrzymania paszportu i swobodnego przekraczania granic – samo zadłużenie alimentacyjne nie powoduje ograniczenia tych uprawnień. Wyjątkiem może być sytuacja, w której przeciwko dłużnikowi toczy się postępowanie karne z art. 209 Kodeksu karnego (uporczywe uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego). Wówczas sąd, na wniosek uprawnionego lub organów ścigania, może zastosować środek zapobiegawczy w postaci zakazu opuszczania kraju oraz zatrzymania paszportu.

Inaczej to wygląda, gdy dług stanowi mandat (na przykład za przekroczenie prędkości) lub grzywna i te zobowiązania, wobec ich nieregulowania przez dłużnika, sąd zamienił na zastępcza karę aresztu. Wtedy na lotnisku można zostać zatrzymanym i trafić do aresztu w celu odbycia tej zastępczej kary aresztu.

A niewydanie / zatrzymanie dłużnikowi paszportu? Takie ryzyko nie istnieje w przypadku roszczeń pieniężnych.