Maksymalna wysokość zadatku
Pytanie: Czy istnieje procentowo maksymalna wysokość zadatku jaką można ustanowić w umowie przedwstępnej sprzedaży samochodu?
Odpowiedź: Zarówno w przypadku umowy kupna – sprzedaży samochodu jak i w przypadku innego rodzaju dóbr, nie istnieje ustawowo określona maksymalna wysokość zadatku ani procentowo (w stosunku do ustalonej ceny) ani kwotowo. Przyjęło się dość powszechnie w praktyce (coś w rodzaju niepisanej zasady) ustalać zadatek na poziomie 10% ustalonej ceny, zwłaszcza w przypadku nieruchomości. Jednak zgodnie z zasadą swobody umów zawartą w art. 3531 Kodeksu cywilnego, nie można zakazać stronom umowy ustalenia procentowo wyższego zadatku, na przykład nawet 50% (wyrok Sądu Najwyższego z 21 maja 2005 r., sygn. akt V CK 577/04) a nawet przekraczającego 50% ceny w tamach wspomnianej swobody umów zgodnie z art. 3531 Kodeksu cywilnego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2002 r., sygn. IV CKN 672/00.
W orzecznictwie przyjmuje się, że zastrzeżenie zadatku odpowiadającego wielkością wartości przedmiotu umowy jest czynnością sprzeczną z ustawą. Jest to bowiem sprzeczność z naturą stosunku zobowiązaniowego albo zasadami współżycia społecznego, tzn. gdy zadatek dorównuje lub przewyższa cenę; wtedy przestaje pełnić funkcję “części na poczet”.