Egzekucja spłaconego długu
Egzekucja już spłaconego długu jest niedopuszczalna materialnie; dłużnik może zarówno wstrzymać egzekucję, jak i żądać zwrotu wyegzekwowanych kwot oraz – w razie szkody – odszkodowania od wierzyciela. Jeżeli ktoś pozwał Cię o zapłatę już spłaconego długu, to masz możliwość zgłoszenia stosownego zarzutu, czyli że spłaciłeś dług. Sąd oczywiście nie wie o tym, że Ty spłaciłeś np. pożyczkę z pozwem o zapłatę której nieuczciwy były Twój wierzyciel wystąpił. Sąd wyda nakaz zapłaty a Ty masz 14 dni na wniesienie sprzeciwu wraz z dowodem spłaty tejże pożyczki. Jeżeli wniesiesz sprzeciw po terminie, to tym samym na własne życzenie doprowadzisz do sytuacji w której on zgodnie z prawem jeszcze raz może żądać od Ciebie zapłaty spłaconej pożyczki a jeżeli dobrowolnie nie zapłacisz, to komornik zajmie się egzekucją tej należności.
Inaczej to wygląda, kiedy dokonałeś zapłaty długu po uzyskaniu wyroku przez wierzyciela. Wówczas, jeśli on wniesie do komornika o egzekucję tego już spłaconego długu, Ty możesz wnieść powództwo przeciwegzekucyjne domagając się pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Po spłacie zobowiązania dług wygasa, więc tytuł wykonawczy staje się bezpodstawny w zakresie kwoty zapłaconej; jest to klasyczna przesłanka z art. 840 § 1 pkt 2 kpc (zdarzenie po powstaniu tytułu – wykonanie zobowiązania). Możesz jednak nie zdążyć, bo komornik ściągnie Ci z konta bankowego pieniądze i przekaże tamtemu zanim wniesiesz powództwo i zanim sąd na Twój wniosek dokona zabezpieczenia powództwa poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Jeżeli tak się stanie, że komornik przekaże tamtemu wyegzekwowane od Ciebie pieniądze, to możesz wystąpić z powództwem zwrot pieniędzy z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego jak i o naprawienie szkody (niecelowej koszty egzekucji). Wyegzekwowane od dłużnika świadczenie z nieistniejącego długu stanowi świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 kc, co otwiera drogę do roszczenia o jego zwrot (condictio indebiti / sine causa). Oczywiście pozwanym będzie ten były wierzyciel a nie komornik, bo on nie wiedział, że dług z wyroku został spłacony zanim wszczął egzekucję. Jeżeli egzekucja okaże się niecelowa, koszty egzekucyjne mogą obciążyć wierzyciela zamiast dłużnika; sądy dopuszczają też zwrot kosztów obrony dłużnika przed nieuzasadnioną egzekucją.
Istnieje wszakże ryzyko, że mimo iż uzyskasz wyrok przeciwko temu nieuczciwemu byłemu wierzycielowi, to nie wyegzekwujesz należności gdyż okaże się iż on formalnie nie ma już żadnego majątku ani dochodów. Takich nawet wielokrotnych akcji przeciwko byłym dłużnikom można spodziewać się przede wszystkim po przedsiębiorcach bankrutach. Dlatego może warto dobrowolnie nie płacić wyroków tylko w każdym przypadku dać zarobić komornikowi? Gdy komornik wyegzekwuje dług to tytuł wykonawczy pozostawi w aktach sprawy a gdy wyegzekwuje tylko część długu a co do reszty umorzy postępowanie egzekucyjne jako bezskuteczne, to zwróci tytuł wykonawczy wierzycielowi ale z adnotacją na tytule, jaka kwota została wyegzekwowana. Po to, żeby inny komornik albo i ten sam w przyszłości wiedział, że ma egzekwować tylko cześć kwoty wskazanej w wyroku.
Jak zatem widać, dłużnik nie jest z urzędu chroniony przed niecelową egzekucją i bierność nie popłaca. Podobnie jest w przypadku zajęcia przez komornika rzeczy która nie jest własnością dłużnika, na przykład samochodu. Osoba trzecia niebędąca dłużnikiem której prawo zostało w ten sposób naruszone, musi zawalczyć o swoje przed sądem i to w terminie zawitym jeżeli nie chce stracić bezpowrotnie swojej rzeczy.
Zaktualizowano 23 grudnia 2025 r.