Zwrot towaru omyłkowo do innego sprzedawcy
Pytanie: Przez szybkie zwroty niechcący wysłałam zwrot butów do innej firmy. Nazwa różniła się jedną literką na końcu nazwy firmy. Reszta adresu wypełniła się sama. Nie sprawdzałam jej przyznaję. Czy zwrot obuwia przez firmę która przez pomyłkę go otrzymywała jest jedynie dobrą wolą?
Odpowiedź: Zwrot obuwia przez firmę, która przypadkiem je otrzymała, nie jest jedynie dobrą wolą; jest jej obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa cywilnego sankcjonujących zakaz bezpodstawnego wzbogacania się na koszt drugiej strony. Taka firma‑odbiorca, odmawiając zwrotu, staje się bezpodstawnie wzbogacona, bo rości sobie prawo do rzeczy, która jej nie należy. Jeśli odmówi zwrotu, to ten który omyłkowo wysłał jej rzecz, może wnieść skutecznie do sądu powództwo o jej zwrot – art. 405 k.c stanowi bowiem, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. I to stanowi podstawę prawną powództwa. Firma taka może jedynie uzależnić zwrot rzeczy od pokrycia kosztów transportu przez tę osobę.
A czy odmowa odesłania rzeczy w omawianej sytuacji stanowi przestępstwo przywłaszczenia? Otóż sam fakt otrzymania i krótkotrwałego przetrzymywania omyłkowo otrzymanego towaru nie jest automatycznie przestępstwem; sytuacja jest początkowo oceniana w płaszczyźnie cywilnej. Jeżeli jednak taka firma świadomie zatrzymuje ten towar, wiedząc, że mu się nie należy i dysponuje nim jak własnym, może to być zakwalifikowane jako przywłaszczenie cudzej rzeczy (art. 284 § 1–2 k.k.), zwłaszcza gdy działa w zamiarze zatrzymania tegoż na stałe.