Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Jestem zatrudniona na umowę o pracę od 17 lat jako sprzedawczyni na cały etat. Szefowa zatrudnia nowe osoby jako sprzedawców, a mnie chce zmniejszyć etat o połowę. Powiedziałam jej, że się nie zgadzam, ewentualnie może mnie zwolnić. Jednakże ona nie chce mnie zwolnić i nakazuje, żebym to ja wypowiedziała umowę. Czy ma prawo zmniejszyć mi etat bez mojej zgody?

Odpowiedź: Pracodawca ma prawo zredukować pracownikowi wymiaru etatu wyłącznie w trybie porozumienia albo wypowiedzenia zmieniającego, z zachowaniem wszystkich wymogów kodeksowych. Istnieją w tej kwestii dwie opcje: albo wspomniane porozumienie się (w formie pisemnej, oczywiście) z pracownikiem zmieniające wymiar czasu pracy (aneks, na który Pani się zgadza) albo wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy na piśmie. Samo, choćby i w formie pisemnej, nakazanie pracy na 1/2 etatu, bez dokumentu i bez Pani podpisu, jest niedopuszczalne i dotychczasowe warunki z umowy nadal obowiązują (pełny etat, wynagrodzenie proporcjonalne do pełnego etatu). Wypowiedzenie zmieniające musi zawierać nowe warunki (np. 1/2 etatu, nowe wynagrodzenie), pouczenie o prawie odwołania do sądu pracy i o skutkach odmowy. Pracownik w takiej sytuacji ma czas do połowy okresu wypowiedzenia na złożenie oświadczenia, że nie przyjmuje nowych warunków; wtedy umowa rozwiązuje się z końcem okresu wypowiedzenia (tak jak przy zwykłym wypowiedzeniu przez pracodawcę).
​
Jeżeli Pani nie podpisze porozumienia zmieniającego, pracodawca ma wybór: albo pozostawić Pani pełny etat, albo wręczyć wypowiedzenie zmieniające, albo w ostateczności – wypowiedzieć umowę o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia i podaniem przyczyny (przy umowie na czas nieokreślony). Brak zatem podstaw, by żądać od Pani, żeby dla wygody pracodawcy to Pani sama składała wypowiedzenie; to byłoby dla Pani mniej korzystne: brak odprawy, brak przyczyny po stronie pracodawcy. Ma Pani prawo jednoznacznie podtrzymać na piśmie, że nie wyraża zgody na zmianę etatu w drodze porozumienia i że oczekuje utrzymania warunków wynikających z umowy, chyba że pracodawca zastosuje tryb wypowiedzenia zmieniającego zgodnie z art. 42 Kodeksu pracy. W przypadku faktycznego jednostronnego obniżenia godzin i/lub wynagrodzenia (bez prawidłowego wypowiedzenia zmieniającego) może Pani wnieść skargę do PIP oraz pozew do sądu pracy o przywrócenie prawidłowych warunków i wyrównanie wynagrodzenia.