Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Potrzebuję pomocy odnośnie wypłaty wynagrodzenia na umowie zlecenie. Na początku współpracy przedstawiono warunki finansowe, które mówiły, że w przypadku przepracowania mniej niż 80 h w miesiącu będzie obowiązywać stawka 28,10 zł/h. Wtedy to zignorowałam, bo planowałam i tak pracować więcej. Jednak z biegiem czasu pracy po prostu nie było, ograniczono mój zakres obowiązków. Końcowo w styczniu przepracowałam ~71 h i otrzymałam umowę na 1987 zł (czyli liczoną wg stawki 28,10 zł/h). Czy zleceniodawca ma do tego prawo? Czy stawka może być niższa niż minimalna (nawet jeśli podpisałam zgodę na takie warunki – jest to określone jako kara za nieprzepracowanie wymaganej ilości godzin w miesiącu)?

Odpowiedź: Od 1 lipca 2024 r. minimalna stawka godzinowa na zleceniu wynosiła 28,10 zł brutto, a od 1 stycznia 2025 r. – 30,50 zł brutto. Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu wymaga, aby za każdą godzinę wykonania zlecenia wynagrodzenie nie było niższe niż minimalna stawka godzinowa. Jeżeli w umowie wpisano niższą stawkę (np. 28,10 zł w 2025 r.), zleceniobiorcy przysługuje roszczenie o wyrównanie do poziomu ustawowego minimum. Można zastrzegać kary umowne za nienależyte wykonanie zobowiązań niepieniężnych (np. niewykonanie części zlecenia), ale nie można kształtować ich tak, by faktycznie omijały ustawowe minimum za przepracowane godziny. Zapisy umowne, jak i jednostronne postanowienia sprzeczne z ustawą, są nieważne – bezprawne. Innymi słowy, minimalna stawka godzinowa jest kwotą “nie do naruszenia” za każdą faktycznie przepracowaną godzinę – nie można się jej zrzec ani przenieść prawa do niej na inną osobę. Zapis w rodzaju “jeśli nie przepracujesz 80 h, to za przepracowane godziny otrzymasz 28,10 zł/h zamiast minimalnej stawki” jest sprzeczny z przepisami prawa i w tej części umowa jest bezskuteczna, a obowiązuje stawka ustawowa.

Wylicz zatem wynagrodzenie, jakie powinnaś otrzymać: liczba godzin (ok. 71) × minimalna stawka obowiązująca w danym miesiącu (jeśli to już 2025 r., to 30,50 zł brutto). Porównaj z kwotą z umowy (ok. 1 987 zł), oblicz różnicę jako roszczenie o wyrównanie. Skieruj do zleceniodawcy wezwanie do zapłaty wyrównania z powołaniem na ustawę o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (minimalna stawka godzinowa dla zleceniobiorców) i wskazaniem, że umowne postanowienie obniżające stawkę jest sprzeczne z ustawą. Jeżeli nie podporządkuje się żądaniu, możesz zgłosić sprawę do PIP (kontrola przestrzegania minimalnej stawki) i/lub dochodzić roszczenia przed sądem cywilnym.