Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Jak wygląda pod względem prawnym zmniejszanie etatu w ciąży. Pracuję w oświacie na Karcie Nauczyciela, umowa o pracę na czas nieokreślony. Mój etat jest uzależniony od liczby dzieci w placówce. Z powodu słabej rekrutacji od września miałam mieć zmniejszony etat. Nie podpisywałam póki co żadnego aneksu. Zaszłam w ciąże po wielu latach starań, z powodu zagrożonej lekarz wysyła mnie na L4 od sierpnia. Czy w takiej sytuacji mój etat ulegnie zmianie? Czy muszę podpisywać aneks zmniejszający liczbę godzin?

Odpowiedź: Jako pracownica w ciąży jest Pani objęta ochroną z art. 177 § 1 Kodeksu pracy: pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy, a ochrona obejmuje również pogarszające warunki zatrudnienia wypowiedzenie zmieniające. Dyrektor nie może jednostronnie ustalić Pani mniejszej liczby godzin od września tylko dlatego, że placówka ma mniej dzieci. Wypowiedzenie zmieniające jest niedopuszczalne w czasie ciąży, tak jak wypowiedzenie definitywne. Nie ma Pani obowiązku podpisania aneksu ograniczającego etat. Aneks jest porozumieniem stron, więc wymaga dobrowolnej zgody obu stron; jego podpisanie oznaczałoby zgodę na niższy wymiar i zwykle proporcjonalnie niższe wynagrodzenie.

Jeżeli nie chce Pani obniżki, to nie podpisywać dokumentu od razu ani pod presją, poprosić o kopię projektu i podstawę prawną proponowanej zmiany, pisemnie poinformować dyrektora o ciąży, dołączając zaświadczenie lekarskie — warto zrobić to przed planowaną zmianą od września i zachować potwierdzenie doręczenia. Ochrona działa od ciąży, ale dokument ogranicza ryzyko sporu dowodowego. Z racji tego, że jest Pani zatrudniona na umowie o pracę na czas nieokreślony, nie należy utożsamiać Pani sytuacji z nauczycielem zatrudnionym przez mianowanie. Ograniczenie zatrudnienia do co najmniej połowy pensum za zgodą nauczyciela z art. 22 ust. 2 Karty Nauczyciela dotyczy nauczycieli mianowanych. W przypadku zmian organizacyjnych takich, jak spadek liczby oddziałów, art. 20 KN może stanowić podstawę ruchów kadrowych wobec nauczycieli zatrudnionych na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze. Jednak w sprawach, których Karta nie reguluje, stosuje się Kodeks pracy, a ochrona ciężarnej z art. 177 KP pozostaje aktualna.

L4 w ciąży nie powoduje zmiany etatu. Jeżeli od września nadal formalnie obowiązuje pełny etat, świadczenia chorobowe powinny być ustalane z uwzględnieniem prawidłowo obowiązujących warunków zatrudnienia, a nie jedynie planowanego przez pracodawcę obniżenia. Wyjątki od ochrony są wąskie, np. upadłość lub likwidacja pracodawcy, ewentualnie szczególne regulacje przy zwolnieniach grupowych, gdzie możliwa zmiana warunków wiąże się z dodatkiem wyrównawczym. Jeżeli dyrektor mimo to wręczy Pani wypowiedzenie zmieniające albo będzie twierdził, że etat obniżył się bez Pani zgody, proszę niezwłocznie zachować dokumenty i skonsultować sprawę z PIP, związkiem zawodowym lub prawnikiem prawa pracy. Spory nauczycieli ze stosunku pracy rozpoznaje sąd pracy.