Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: W mojej gminie trwają pomiary geodezyjne które mają na celu modernizację zlecona przez starostwo. Po tych pomiarach na większości moich działek została przesunięta granicą na moją niekorzyść. Według nowych pomiarów został również przesunięta droga dojazdowa ktora około 4 lat temu została wyznaczona przez gminę i według nowych pomiarów ma być na mojej działce . Geodeta wykonujący pomiary powołuje się na dokumenty które posiada i twierdzi że mapy dostępne w w wydziale geodezji w starostwie nie mają dla niego żadnego znaczenia i są ogólnie do wyrzucenia. i teraz moje pytanie co mogę zrobić aby granice nie zostały naruszone i nowe pomiary nie pokrywają się z powierzchnia z wypisu rejestru gruntów? przykład mam kilka działek w jednym kawałku z wypisu rejestru gruntów wychodzi 1.20h a z ich pomiaru 0.90h.geodeta twierdzi że tak mu wychodzi według jego danych i koniec nic z tym nie zrobi. Protokół nie został podpisany a wyłożenie projektu zaplanowane jest na luty w przyszłym roku. O ile ja nie robię nic zeby przesuwac granice o tyle niektórzy sąsiedzi już zaczęli wbijać różne znaczniki co utrudnia dojazd do działek bo znacznik jest wbity na środku drogi i wystaje tak że nie sposób go ominąć bez zahaczenia kołem czy podwoziem lub zaczynają wycinać drzewa bo według nowych pomiarów te drzewa są na ich dzialce. Dochodzą mnie słuchy że nie jesteśmy jedyni w innych wsiach również ludziom nie zgadzają się granice nawet po kilka metrów albo całkiem w niektórych przypadkach znikają działki lub las. Kilka osób bylo w starostwie zgłosić problem w pomiarach kierownik geodezji nie chce się wychylać i kaze rozmawiać z geodeta wykonujący pomiary ale ten twierdzi że po jego stronie jest ok ,mimo że granice działek nie zmieniły się od ponad 40 lat.

Odpowiedź: Pomiar wykonany przez geodetę i operat techniczny nie zmieniają jeszcze stanu prawnego granic, ani Twojej własności. Jest to jedynie dokumentacja techniczna, która może być podstawą decyzji administracyjnej i zmian w ewidencji. Granica działki formalnie zmienia się dopiero wtedy, gdy zostanie zmieniony stan prawny – np. decyzja o podziale/scaleniu, rozgraniczeniu nieruchomości albo prawomocne orzeczenie sądu plus wpis w ewidencji i księdze wieczystej. W przypadku modernizacji ewidencji gruntów, starosta ma obowiązek postępować według przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego i Rozporządzenia o ewidencji gruntów i budynków; przebieg granic ewidencyjnych trzeba wykazywać na podstawie określonych dokumentów (np. dawnych pomiarów, rozgraniczeń, podziałów, ksiąg wieczystych, stabilizowanych punktów granicznych).

Skoro u Ciebie od 40 lat granice są ustabilizowane, wcześniejsze operaty geodezyjne oraz zgodną ewidencję (1,20 ha), to deprecjonowanie przez geodetę map znajdujących się w starostwie jest wątpliwe z punktu widzenia przepisów, jako że to właśnie dane starostwa są podstawowym zbiorem, który on aktualizuje. W procesie modernizacji ewidencji gruntów przewidziana jest szczególna procedura z udziałem właścicieli. Starosta ma obowiązek ogłosić rozpoczęcie modernizacji oraz tryb postępowania (tablica ogłoszeń, BIP, sołtys, itd.). Z kolei geodeta powinien ustalać granice z udziałem właścicieli i sporządzać protokoły ustalenia granic działek ewidencyjnych. Skoro nie podpisałeś protokołu, to znaczy, że nie wyraziłeś zgody na tak wyznaczone granice; i bardzo dobrze, ponieważ Twój podpis mógłby być później traktowany jako akceptacja granicy.

Po zakończeniu prac geodezyjnych projekt operatu opisowo‑kartograficznego z modernizacji ewidencji jest udostępniany do wglądu na co najmniej 15 dni. W tym okresie właściciele mają prawo zgłaszać uwagi i zastrzeżenia do danych ujawnionych w projekcie (w tym do powierzchni działek i przebiegu granic ewidencyjnych). Po rozpatrzeniu zastrzeżeń starosta wydaje decyzje w sprawie ujawnienia danych w ewidencji – od tych decyzji przysługuje odwołanie, a w przypadku nieuwzględnienia – skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ważne: nie wolno przegapić terminu udostępnienia projektu do wglądu i należy wnieść skonkretyzowane uwagi (z numerami działek, różnicą powierzchni, opisem przesunięcia drogi, powołaniem się na stare dokumenty i księgę wieczystą).

Skoro masz do czynienia z masowymi problemami w kilku wsiach i geodeta upiera się przy swojej racji, to sugeruję złożyć zawiadomienie/wniosek do starosty (wydział geodezji), że w toku modernizacji doszło Twoim zdaniem do błędnego ustalenia granic i powierzchni działek oraz przebiegu drogi gminnej/dojazdowej. Wskazać, jakie działki (numery, obręb), jaka jest powierzchnia w dotychczasowej ewidencji i księdze wieczystej (1,20 ha), jaka jest powierzchnia wg nowego pomiaru (0,90 ha), jak zmieniono przebieg granic i drogi, że protokół ustalenia granic nie został przez Ciebie podpisany, i że istnieją wcześniejsze operaty i mapy oraz że granice nie zmieniły się fizycznie od 40 lat. Zażądać udostępnienia pełnej dokumentacji geodezyjnej wykorzystanej przy modernizacji w odniesieniu do Twoich działek, wskazania podstaw, na których geodeta odrzucił dotychczasowe dane ewidencyjne i wcześniejsze operaty, przeprowadzenia ponownej weryfikacji danych oraz rozważenia zlecenia dodatkowych czynności (np. weryfikacji operatu, kontroli prac geodety).

Z kolei, gdy nastąpi wyłożenie (udostępnienie do wglądu) projektu, to udajesz się do starostwa i odbierasz dane o swoich działkach (mapy, wypisy) z projektu operatu i porównujesz je ze stanem dotychczasowym. W terminie wskazanym w ogłoszeniu (zwykle 15 dni od zakończenia wyłożenia) składasz pisemne, merytoryczne zarzuty co do przebiegu granicy i powierzchni, załączając kserokopie starych wypisów i wyrysów, kopie ksiąg wieczystych, dokumenty dotyczące drogi, ewentualne inne dowody (zdjęcia, mapy, decyzje). W piśmie żądasz nieuznania jako prawidłowego tego przebiegu granic i powierzchni oraz wskazujesz, że nie wyraziłeś zgody w protokole ustalenia granic. Jeżeli starosta mimo zastrzeżeń utrzyma w mocy nowy przebieg granic i wyda decyzję, to masz prawo się od niej odwołać do SKO, a później złożyć skargę do WSA.

Z kolei sąsiedzi nie mogą samowolnie zmieniać granic ani stawiać trwałych przeszkód na wspólnej/Twojej drodze dojazdowej oraz wycinać drzew z Twojej działki tylko na podstawie pomiarów dokonanych przez geodetę. Możesz ich zatem wezwać pisemnie do usunięcia znaczników z drogi i zaniechania naruszania szlaku dojazdowego (list polecony, kopia dla siebie), a w przypadku niedostosowania się – zgłosić interwencję do gminy (jeżeli to droga gminna) oraz na policję/straż gminną jako utrudnianie korzystania z drogi, samowola i potencjalne zniszczenie mienia. Jak chodzi natomiast o wycinki drzew z Twojej działki – zgłosić szkodę i rozważyć później powództwo cywilne o odszkodowanie. Skoro droga została wyznaczona przez gminę ok. 4 lata temu, to powinien istnieć akt prawny / decyzja / uchwała / mapa, na podstawie której określono jej przebieg. Sugeruję więc wystąpić do gminy o udostępnienie dokumentów dotyczących wyznaczenia tej drogi (decyzja, uchwała, mapa), i o informację, czy geodeta w modernizacji uwzględnił te dokumenty. Jeżeli projekt operatu przekierowuje drogę na Twoją działkę, to w zarzutach do operatu trzeba o tym stanowczo wspomnieć , powołując się na dokumenty gminy.