Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: We wrześniu przeszedłem badania medycyny pracy. Zgubiłem swój egzemplarz orzeczenia. W tej chwili mam możliwość pracy na zleceniu, jednak wymagane są badania (wysokość). Nowy pracodawca uzna posiadane orzeczenie. Placówka w której robiłem badania twierdzi, że nie ma obowiązku wydawania mi odpisu/kopii orzeczenia i dostanę kolejne orzeczenie za kolejną (pełną) opłatą. Jednak z tego co czytam w internecie powinni mi taki odpis wydać, w najgorszym razie za symboliczną opłatą. Na co się powołać i jak wygląda od strony prawnej?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 23 ust. 1 oraz art. 26–27 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz.U. 2024 poz. 581), pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia i udzielonych mu świadczeń zdrowotnych, w tym poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów, kopii lub wydruków, także w zakresie medycyny pracy. Dokumentacja medycyny pracy (wyniki badań, karta badań, itp.) należy do Ciebie jako pacjenta; pracodawca otrzymuje tylko samo orzeczenie o zdolności/niezdolności do pracy.

Rozporządzenie w sprawie badań profilaktycznych (tzw. BadLekR) nakazuje, aby lekarz medycyny pracy wydał orzeczenie w dwóch egzemplarzach: jeden dla pracownika, drugi dla pracodawcy. Wskazuje się, że egzemplarz dla pracownika może być wykorzystany w kolejnym zakładzie pracy, jeśli badania są aktualne i dotyczą tych samych warunków pracy. Gdy zgubisz swój egzemplarz, standardowa praktyka jest taka, że zwracasz się do jednostki, która wystawiła orzeczenie, o wydanie duplikatu; lekarz może wystawić duplikat na podstawie istniejącej dokumentacji, bez ponownych badań, jeśli uzna to za wystarczające. Decyzja, czy trzeba powtórzyć badania, zależy od lekarza medycyny pracy (np. w razie wątpliwości co do aktualności stanu zdrowia), lecz samo udostępnienie kopii dokumentacji medycznej (w tym kopii orzeczenia, jeśli znajduje się w dokumentacji) jest Twoim prawem, a nie jego dobrą wolą. Ustawa dopuszcza pobranie opłaty za kopię/odpis dokumentacji medycznej, ale jest to opłata za stronę kopii/odpisu, limitowana ustawowo, czyli placówka medyczna nie ma prawa arbitralnie narzucić pełnej opłaty jak za nowe badanie.

Złóż pisemny wniosek do tej placówki medycznej. Wskaż w nim, że na podstawie ustawy o prawach pacjenta żądasz udostępnienia dokumentacji medycznej w postaci kopii/odpisu orzeczenia lekarza medycyny pracy z dnia … ewentualnie kopii karty badań i konsultacji specjalistycznych z tego badania. Wskaż formę: odbiór osobisty, listownie lub w formie elektronicznej. Dodaj, że akceptujesz pobranie opłaty zgodnie z obowiązującymi stawkami za udostępnienie dokumentacji medycznej (za stronę kopii/odpisu), ale nie zgadzasz się na ponowne, pełnopłatne badanie, jeśli stan zdrowia nie uległ zmianie i lekarz dysponuje pełną dokumentacją. Powołaj się na przepisy wskazane przeze mnie wcześniej.

Jeśli mimo takiego wniosku wciąż odmawiają, złóż skargę do Rzecznika Praw Pacjenta – można zgłosić sprawę, powołując się na odmowę wydania kopii/odpisu oraz żądanie pełnej opłaty jak za nowe badanie. W przypadku problemów stricte z zakresem badań i orzeczenia (np. spór, czy trzeba powtórzyć badanie ze względu na wysokość, szczególne warunki pracy) można dodatkowo konsultować się z Państwową Inspekcją Pracy, choć to raczej w przypadku kwestionowania przez nowego pracodawcę/zleceniodawcę niż placówki medycznej. Nowy zleceniodawca może uznać Twoje aktualne orzeczenie, jeśli dotyczy pracy o tych samych lub zbliżonych warunkach (np. praca na wysokości powyżej 3m, te same czynniki szkodliwe itp.). Warunkiem jest, aby orzeczenie było nadal ważne (termin z orzeczenia nie minął), w skierowaniu, na podstawie którego wystawiono orzeczenie, były wskazane te same czynniki i warunki (wysokość, praca fizyczna, hałas itd.). Nowy zleceniodawca ma natomiast obowiązek wystawić swoje skierowanie na badania, nawet jeśli korzysta z istniejącego orzeczenia, jako że skierowanie musi być przechowywane w jego dokumentacji (ten element często jest pomijany, ale wynika z przepisów o dokumentacji pracowniczej i bhp).