Bezpłatna pomoc prawna

Niniejszym omawiam ewentualną możliwość zawieszenia egzekucji z nieruchomości z powołaniem się na jej uciążliwość, a nie w przypadku egzekucji bezpodstawnej, kiedy to wchodzi w grę powództwo przeciwegzekucyjne o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Zakładamy zatem, że egzekucja jest celowa, dług istnieje, dłużnik nie zawarł z wierzycielem ugody zobowiązującej do zawieszenia egzekucji.

Najczęściej dłużnikom w takiej sytuacji chodzi o powstrzymanie egzekucji z mieszkania – jedynego “dachu nad głową”. Otóż zgodnie z art. 799 § 2 kpc, jeżeli egzekucja z jednej części majątku (z innych składników majątku) dłużnika oczywiście wystarcza na zaspokojenie wierzyciela, dłużnik może żądać zawieszenia egzekucji z pozostałej części majątku. W zwrocie “egzekucja z jednej części majątku (z innych składników majątku) dłużnika oczywiście wystarcza na zaspokojenie wierzyciela” chodzi o sytuację, w której z całości okoliczności wynika bez najmniejszych wątpliwości, że z jednego, wskazanego składnika (albo grupy składników) majątku da się w pełni zaspokoić całą dochodzoną należność wraz z kosztami i odsetkami, a egzekucja z innych składników jest zbędna. Nie chodzi o prognozę “raczej wystarczy”, lecz o stan, w którym stosunek wartości tej części majątku do wysokości długu i kosztów jest na tyle wyraźny, że przeciętnie rzecz biorąc nie budzi potrzeby prowadzenia egzekucji gdzie indziej, np. pewna (bez ryzyka jej utraty przez dłużnika) wierzytelność periodyczna o jednoznacznie wystarczającej wysokości albo ruchomość o wartości wielokrotnie przewyższającej dług przy braku czynników ją podważających. Jak chodzi o wierzytelność, to może to być np. emerytura (wierzytelność stabilna), ale już np. dochód z prowadzonej przez dłużnika działalności gospodarczej – raczej nie.

W tym celu dłużnik może wnieść skargę na czynności komornika z powołaniem się na ww. przepis i oczywiście z uzasadnieniem. Powołując się na art. 799 § 2 kpc, musi wskazać konkretny składnik majątku (albo określoną część majątku) oraz wykazać, że jego wartość w sposób oczywisty wystarcza na pełne zaspokojenie – samo powołanie się na wystarczalność bez wykazania wartości nie wystarczy. Jeżeli taka oczywistość zostanie stwierdzona, dłużnik może żądać zawieszenia egzekucji z pozostałej części majątku; organ egzekucyjny albo sąd nie mają jednak obowiązku uwzględnić wniosku, gdy istnieją wątpliwości co do realnej wartości, płynności lub możliwości skutecznego wyegzekwowania tej wskazanej części majątku.

I tu powinno nasunąć się pytanie, w jakim maksymalnym okresie egzekucja z innego / innych składników majątku (niż nieruchomość w naszym przypadku) musi wystarczyć do pełnego zaspokojenia wierzyciela i zapłaty kosztów egzekucji. Miałem u komornika sprawę, w której przez kilka lat prowadził on egzekucję wyłącznie z emerytury dłużnika (akurat tamten dłużnik nie posiadał żadnego innego składnika majątku z którego można by prowadzić egzekucję). Czy przykładowo taka sytuacja, taka perspektywa kilkuletniej egzekucji uprawnia dłużnika do żądania zawieszenia egzekucji np. z mieszkania? Przy art. 799 § 2 kpc nie ma żadnego maksymalnego okresu spłaty wyrażonego w latach czy miesiącach; przepis w ogóle nie operuje kryterium czasu trwania egzekucji, tylko kryterium pewności pełnego zaspokojenia z jednej części majątku. Prawdopodobnie więc nie można wykluczyć tego, że nawet wobec rocznej i dłuższej perspektywy zakończenia egzekucji z innego niż nieruchomość, składnika majątku, komornik / sąd może przychylić się do takiego wniosku dłużnika, ale w każdym przypadku zależy to od oceny ze strony komornika / sądu (skargę wnosi się do komornika i ten może ją uznać – nie przekazuje jej w takim przypadku do sądu).