Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Kupiłem samochód od firmy (handlarza autami). Na fakturze którą otrzymałem przybita jest pieczątka, na której widnieje napis “Stan techniczny auta jest znany kupującemu. Auto nie podlega gwarancji ani rękojmi”. Pytanie: Czy taki zapis na fakturze ma jakąkolwiek moc prawną?

Odpowiedź: Taki zapis na fakturze nie wyłącza ani rękojmi, ani – tym bardziej – przepisów o odpowiedzialności sprzedawcy wobec konsumenta. Przy zakupie auta od firmy–handlarza mamy do czynienia najczęściej z typową sprzedażą przedsiębiorca–konsument, więc stosuje się przepisy o rękojmi konsumenckiej. Kodeks cywilny stanowi, że przy konsumencie wyłączenie lub ograniczenie rękojmi jest dopuszczalne tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych (a przy zwykłej sprzedaży samochodu takiego przepisu brak).

Klauzula typu “stan techniczny znany kupującemu, auto nie podlega rękojmi” na fakturze to jednostronne oświadczenie sprzedawcy, a nie uzgodnione postanowienie umowy. Orzecznictwo wskazuje, że oświadczenia o wyłączeniu rękojmi złożone dopiero na fakturze (czy innej jednostronnej adnotacji) nie tworzą skutecznej umownej klauzuli wyłączającej odpowiedzialność. Poza tym, chociaż strony umowy mogą rękojmię rozszerzyć, ograniczyć lub wyłączyć (art. 558 § 1 k.c.), to w przypadku sprzedaży konsumenckiej takie ograniczenie/wyłączenie jest niedopuszczalne poza wyjątkami określonymi w przepisach szczególnych. Skuteczna klauzula wyłączenia rękojmi (tam, gdzie w ogóle jest dopuszczalna – np. między dwoma osobami fizycznymi albo między przedsiębiorcami) musi być wyraźnie uzgodniona w samej umowie sprzedaży, a nie dopisania jednostronnie na fakturze, zwłaszcza gdy nabywca nie złoży na niej podpisu.

Taka pieczątka na fakturze zatem nie odbiera Ci uprawnień z tytułu rękojmi (np. żądania usunięcia wady, obniżenia ceny, odstąpienia od umowy), jeżeli wyjdą na jaw wady auta. Sprzedawca nadal odpowiada za wady, a wyłączenie/ograniczenie rękojmi jest bezskuteczne także wtedy, gdy zataił wadę podstępnie.