Zapłata ZUS po terminie w JDG a ubezpieczenie zdrowotne
Pytanie: Czy jeżeli spóźnię się kilka dni z zapłaceniem składek do ZUS (np. zapłacę 23.05 zamiast w terminie do 20.05), to momentalnie po 20 maja zostanę wyrejestrowana z NFZ i stracę prawo do świadczeń? Jestem na JDG, jeśli ma to znaczenie.
Odpowiedź: Przy kilku dniach spóźnienia nie zostaniesz wyrejestrowana z NFZ ani nie utracisz od razu prawa do świadczeń, ale powstanie zaległość składkowa z odsetkami i pewne ryzyko przy dłuższym nieopłacaniu. Składki z JDG (w tym zdrowotną) powinnaś opłacać do dwudziestego dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Jeśli zapłacisz np. 23.05 zamiast 20.05, to ZUS potraktuje to jako zaległość przez te 3 dni i naliczy odsetki za zwłokę od dnia po terminie (21.05) do dnia zapłaty. ZUS może dochodzić zapłaty zaległości (egzekucja, brak zaświadczenia o niezaleganiu), ale przy jednorazowym, krótkim opóźnieniu i niewielkich kwotach zwykle sprowadza się to po prostu do niewielkich odsetek.
Kilkudniowe opóźnienie nie powoduje więc natychmiastowego odcięcia od świadczeń finansowanych przez NFZ – nie ma takiego przepisu, który stanowiłby o wyrejestrowaniu po jednym dniu spóźnienia w ubezpieczeniu zdrowotnym tak, jak kiedyś bywało w przypadku dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Wciąż też pozostajesz osobą podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako prowadząca JDG – obowiązek ten zostaje utrzymany mimo kilku dni zwłoki, tylko masz zaległość, którą trzeba uregulować.
NFZ i ZUS mogą jednak wstrzymać wypłatę niektórych świadczeń pieniężnych (np. zasiłków) po powstaniu większej zaległości, dopóki jej nie spłacisz, jeżeli zaległość przekroczy próg 1% minimalnego wynagrodzenia i nie zostanie uregulowana przez kilka miesięcy. Po opłaceniu zaległych składek prawo do świadczenia jest wznawiane w przewidzianych terminach. Zapłać więc jak najszybciej, dolicz odsetki (albo sprawdź kalkulatorem ZUS – przy jednorazowym spóźnieniu są to grosze). Dłuższe zaległości mogą uniemożliwić uzyskanie zaświadczenia o niezaleganiu (np. do kredytu, dotacji) i narastają z odsetkami; wtedy warto rozważyć układ ratalny lub odroczenie terminu w ZUS. Od 2022 r. samo spóźnienie nie powoduje automatycznego wyłączenia z dobrowolnego chorobowego, więc ten dawny straszak nawet jednodniowego spóźnienia jest już reliktem przeszłości.