Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: W listopadzie kończę 18 lat lecz niestety żyje w patologii i wczoraj zostalam poraz 3 wyrzucona z domu. o całej sytuacji szczegółowo powiedziałam kuratorce, ktora przychodzi sprawdzać moich rodziców – aktualnie przebywam u mojego chłopaka i tu sie zaczynaja schody.
jest starszy, ma 23 lata ale pomimo wszystko najlepiej by mi sie tutaj zylo, nawet jezeli chodzi o zwykle skonczenie szkoly (czy o moj stan psychiczny – nawet psychoterapeutka mowi, ze toksyczny dom zle na mnie wplywa i dopoki sie nie wyprowadze nie poprawi mi sie).
rodzice najpewniej nie zgodza sie bym polubownie tu zamieszkala a ja sie strasznie boję wrócić do domu. w moim miescie mieszka jeszcze moja siostra, ale najpewniej nie wzięłaby mnie pod swoja opieke.
co moge zrobic w takiej sytuacji? czy wniosek o mieszkanie u chlopaka mialby sens? czy sad moze sie nie zgodzić na moj pobyt tutaj z uwagi na różnice wiekową?
nawet jesli nie powiemy wprost ze jesteśmy razem to on mieszka w kawalerce i jest jedno większe łóżko, nie wiem czy bylby z tym jakis problem

Odpowiedź: Jesteś nadal małoletnia – do listopada rodzice mają nad Tobą władzę rodzicielską, więc zasadniczo to oni decydują, gdzie mieszkasz. Wyjątek, to gdy dom jest przemocowy/toksyczny, a powrót zagraża Twojemu dobru (psychicznie lub fizycznie). Wtedy sąd opiekuńczy może ograniczyć albo zawiesić władzę rodzicielską rodziców, ustalić inne miejsce Twojego pobytu (np. u kogoś z rodziny, w rodzinie zastępczej, placówce, a w praktyce czasem właśnie u partnera, jeżeli jest dla Ciebie bezpiecznie). Różnica wieku 16/17 vs 23 lata nie jest powodem, z którego sąd powinien zakazać pobytu u chłopaka. – istotne jest, czy jesteś tam bezpieczna i czy nie ma przemocy/wykorzystywania.

Natychmiast porozmawiaj natychmiast z kuratorką. Powiedz jej dokładnie to, co napisałaś, czyli że boisz się wracać, byłaś wyrzucana z domu, psychoterapeutka potwierdza, że środowisko domowe Cię niszczy, a u chłopaka jest bezpiecznie. Poproś ją, aby złożyła wniosek do sądu rodzinnego o zabezpieczenie Twojej sytuacji, poprzez zakaz zmuszania do powrotu, ustalenie miejsca pobytu i aby wsparła Cię w kontakcie z OPS/MOPS/PCPR (ośrodkiem pomocy społecznej/powiatowym centrum pomocy rodzinie). Zgromadź dowody na okoliczność tego, że dom jest toksyczny i niebezpieczny, w tym zwłaszcza zaświadczenie od psychoterapeutki, że pobyt w domu rodzinnym szkodzi Twojemu zdrowiu psychicznemu i że zmiana miejsca zamieszkania jest wskazana. Istotne będą też zeznania świadków, np. sąsiadów, nauczycieli i Twoje (powołać jako dowody) opisujące sytuacje wyrzucenia z domu, awantur, przemocy (psychicznej/fizycznej). Jeżeli miały miejsce interwencje policji, założona jest Niebieska Karta – też wskazać.

Z tymi dowodami złożyć do sądu rodzinnego wniosek o ustalenie miejsca pobytu. Taki wniosek może złożyć kuratorka, ale też Ty (jako małoletnia, działając we własnym imieniu). W treści wniosku trzeba opisać sytuację w domu, wyrzucanie, zagrożenie dla zdrowia psychicznego, wskazać, że realnym, bezpiecznym miejscem dla Ciebie jest mieszkanie chłopaka (podać adres), dodać, że chłopak się na to zgadza, pracuje/utrzymuje się, ma warunki lokalowe (kawalerka). Sąd może wydać postanowienie zabezpieczające jeszcze przed ostatecznym rozstrzygnięciem – takowe zalegalizowałoby Twój pobyt u chłopaka do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Dlatego warto, żeby chłopak był gotów stawić się w sądzie, okazał, że ma legalne dochody wystarczające na Wasze utrzymanie i żeby współpracował z kuratorem (wpuszczał do mieszkania, nie utrudniał kontaktów). Jeśli sąd czy nawet kurator nie zgodzi się na zamieszkanie u chłopaka, mogą zaproponować rodzinę zastępczą lub umieścić Cię w placówce opiekuńczo‑wychowawczej.

Mimo tego, że docelowo chcesz być u chłopaka, to warto zgłosić się do ośrodka pomocy społecznej w swojej gminie – powiedz, że grozi Ci bezdomność, boisz się wracać do domu, jesteś u partnera tymczasowo i potrzebujesz wsparcia prawnego i socjalnego, poprosić OPS o kontakt z prawnikiem lub psychologiem oraz o interwencję rodzinną, ewentualnie skontaktować się z organizacjami wspierającymi młodych w kryzysie bezdomności (fundacje prowadzą hostele / domy dla młodzieży, np. w większych miastach).