Zakaz kontaktowania się a kontakt pośredni
Pytanie: Oskarżony z art. 190 par. 1 KK mający zakaz zbliżania się i kontaktowania próbuje uzyskać ode mnie jako osoby poszkodowanej nagrania z kamer. Próbuje to uzyskać poprzez osoby trzecie. Czy to jest złamanie zakazu kontaktu?
Odpowiedź: Zakaz kontaktowania się obejmuje wszelkie formy kontaktu: osobiste, telefoniczne, elektroniczne oraz inne próby nawiązania relacji z pokrzywdzonym. W orzeczeniach sądy coraz częściej wskazują, że zakaz dotyczy także kontaktu pośredniego przez osoby trzecie i wszelkich środków komunikowania się na odległość. Np. wyrok Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt III KK 133/22 – sąd utrzymał m.in. łączny zakaz zbliżania się oraz zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną w sposób bezpośredni i pośredni przez określony czas. Inny przykład – postanowienie Sądu Rejonowego w Szamotułach z dnia 23 października 2024 r., sygn. akt I Ns 495/24 – w sentencji sąd napisał, że zakazuje uczestnikowi P.A. kontaktowania się z E.A. (1) wskazując, że dotyczy to wszelkich form kontaktu: osobistego oraz pośredniego przez osoby trzecie a także za pomocą wszelkich środków porozumienia się na odległość, w tym przez telefon, sms oraz komunikatory (także internetowe).
W doktrynie również zaznacza się, że próba obejścia zakazu przez angażowanie znajomych lub członków rodziny, aby przekazywali wiadomości, jest traktowana jak naruszenie zakazu. Próba kontaktu przez osoby trzecie i prowokowanie kontaktu przez osoby trzecie stanowi łamanie zakazu kontaktu i może wyczerpywać znamiona art. 244 k.k. Przykładem naruszenia jest sytuacja, w której sprawca nakłania osobę trzecią, by w jego imieniu kontaktowała się z pokrzywdzonym lub składała mu propozycje, przekazywała prośby czy żądania. To, że sprawca żąda od Ciebie nagrań przez inne osoby, może być ocenione jako próba nawiązania kontaktu oraz oddziaływania na pokrzywdzonego wbrew zakazowi, zwłaszcza jeśli ma to związek z przestępstwem z art. 190 k.k. (groźby) lub postępowaniem karnym.
Zapoznaj się jeszcze raz z brzmieniem wyroku – czy zakaz kontaktowania się jest opisany szeroko, w jakiejkolwiek formie (także pośrednio przez osoby trzecie) – sądy często tak to formułują. Udokumentuj wszystkie próby pośredniego kontaktu (kto, kiedy, co mówił, w czyim imieniu działał, jakie dokładnie padły prośby o nagrania). I zgłoś sprawę prokuratorowi lub na policję jako możliwe naruszenie zakazu kontaktu z art. 244 k.k., przedstawiając, że te osoby występują w jego imieniu, o ile to wynika z rozmów. Nie przekazuj tych nagrań sprawcy ani osobom pośredniczącym, zwłaszcza jeśli materiał może być dowodem w sprawie; ewentualne udostępnienie materiału konsultuj z organem prowadzącym postępowanie.