Zajęcie wierzytelności z tytułu Google Adsense
Pytanie: Czy polski komornik może dokonać zajęcia wierzytelności dłużnika z programu Google Adsense? Dłużnik prawdopodobnie jako wydawca reklama osiąga wysokie dochody, ale wpływają one albo na konto innej osoby albo na jego konto zagraniczne, czyli w obu przypadkach zajęcie konta nie jest możliwe. Pytanie więc o zajęcie tych wierzytelności bezpośrednio w Google.
Odpowiedź: Wynagrodzenie z AdSense jest wierzytelnością pieniężną dłużnika wobec Google Ireland/Google LLC za usługę udostępnienia powierzchni reklamowej. Takie wierzytelności mogą być przedmiotem egzekucji na podstawie przepisów o egzekucji z wierzytelności pieniężnych z k.p.c. (art. 895 i następne, art. 881 i następne). W teorii komornik mógłby ustalić, że konkretny profil AdSense należy do dłużnika (na podstawie danych z PIT/VAT, faktur wystawianych dla Google, informacji od wierzyciela itd.), wysłać do Google (jako dłużnika zajętej wierzytelności) zawiadomienie o zajęciu wierzytelności dłużnika, z zakazem wypłat do rąk dłużnika i nakazem przekazywania środków komornikowi.
Problemem jest jednak identyfikacja właściwego konta AdSense (loginu) i powiązanie go z konkretnym PESEL/NIP, język i forma korespondencji, a przede wszystkim to, że Google działa poza Polską i nie ma prawnej możliwości realizowania indywidualnych zajęć komorniczych z Polski. Jedyna możliwość egzekucji z takiej wierzytelności (i w ogóle – zagranicznej), to złożenie wniosku egzekucyjnego do komornika w państwie, w którym siedzibę ma trzeciodłużnik, czyli dłużnik wierzytelności (w tym przypadku – prawdopodobnie irlandzki oddział Google). Jest to możliwe po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury przez polski sąd w odniesieniu do istniejącego już tytułu wykonawczego “na Polskę”.
Z kolei jeżeli płatności z AdSense trafiają formalnie na rachunek bankowy osoby trzeciej, to komornik, jako że może zajmować tylko rachunki bankowe i wierzytelności dłużnika, nie może zająć rachunków osób trzecich. Możliwość zajęcia tych środków powstaje dopiero, gdy wierzyciel wykaże pozorność takiej konstrukcji i uznanie, że faktycznym właścicielem środków jest dłużnik. To wymaga jednak oddzielnego, skomplikowanego postępowania sądowego.