Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Nie wie Pan czy to prawda, że obecnie po zmianie przepisów komornik może dokonać zajęcia samochodu zza biurka i inne ruchomości też może zająć zza biurka, bez bezpośredniego kontaktu z ruchomością?

Odpowiedź: Zajęcie ruchomości “zza biurka” to potoczne określenie nowoczesnej procedury egzekucyjnej, w której administracyjny organ egzekucyjny może zająć ruchomość dłużnika (np. samochód) bez konieczności fizycznej obecności poborcy w miejscu, gdzie ta ruchomość się znajduje. Oznacza to, że urzędnik dokonuje zajęcia wyłącznie na podstawie danych rejestrowych, wpisując odpowiednią adnotację w systemie informatycznym, bez oględzin rzeczy i bez sporządzania protokołu zajęcia w obecności zobowiązanego. Zajęcie ruchomości zza biurka możliwe jest od nowelizacji ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązującej od dnia 30 lipca 2020 roku, ale tylko w egzekucji administracyjnej. Umożliwia to art. 98 § 1a Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przy czym organ egzekucyjny może, ale nie musi dokonać zajęcia ruchomości za biurka; może dokonać zajęcia w formie nazwijmy tradycyjnej czyli zgodnie z art. 98 § 1 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zajęcie ruchomości zza biurka oznacza możliwość dokonania zajęcia ruchomości (np. samochodu) przez organ egzekucyjny bez konieczności fizycznego obejrzenia i spisania protokołu w obecności zobowiązanego na miejscu. Od 30 lipca 2020 r. urzędnik skarbowy może dokonać takiego zajęcia, wpisując odpowiednią adnotację w rejestrach, bez wychodzenia z urzędu i bez konieczności podpisywania protokołu przez zobowiązanego. W przypadku zajęcia zdalnego wprowadzono także instytucję protokołu uzupełniającego, który może być sporządzony w terminie 30 dni od dnia podpisania protokołu zajęcia, aby poprawić ewentualne błędy lub uzupełnić informacje, gdy urzędnik nie miał bezpośredniego kontaktu z rzeczą. Zajęcie zza biurka jest nowoczesnym narzędziem usprawniającym egzekucję szczególnie w sytuacjach, gdy ruchomości znajdują się w miejscach trudno dostępnych lub gdy zobowiązany np. prowadzi działalność transportową. Dłużnik może być zaskoczony, że nie może sprzedać np. samochodu, mimo że nie doszło do tradycyjnego zajęcia z udziałem poborcy.

Jak chodzi natomiast o egzekucję prowadzoną przez komornika sądowego, to nie ma on możliwości dokonać zajęcia samochodu ani innej ruchomości za biurka. Musi pofatygować się i podejść do ruchomości którą ma zamiar zająć w celu m.in. umieszczenia na niej znaków zajęcia. W razie wątpliwości, czy zajęcie dokonane “zza biurka” jest legalne, należy zatem sprawdzić, czy prowadzone jest postępowanie administracyjne czy sądowe, ponieważ tylko w pierwszym trybie takie działanie ma podstawę prawną. Należy przy tym wiedzieć, że jeżeli wskutek zbiegu egzekucji sprawę egzekucyjną od komornika sądowego przejął administracyjny organ egzekucyjny, to zajęcie ruchomości (np. samochodu) zza biurka też jest zgodne z prawem.

Zaktualizowano 21 października 2025 r.