Zajęcie konta współmałżonka przez komornika – kiedy jest możliwe?
Pytanie: Skoro środki zgromadzone na rachunku osobistym współmałżonka należą do majątku wspólnego (tak są traktowane np. przy rozwodzie i przy podziale majątku), to czy komornik może zająć konto osobiste współmałżonka jeżeli prowadzi egzekucję z majątku wspólnego i majątku osobistego drugiego małżonka jako tego który zaciągnął kredyt (uznany przez sąd jako zaciągnięty na zaspokajanie potrzeb rodziny)?
Odpowiedź: Rachunek osobisty małżonka (konto tylko na jego nazwisko) to element jego majątku osobistego, a nie techniczne konto majątku wspólnego. Majątek wspólny to kategoria prawna, ale środki mogą być ulokowane na różnych ich nośnikach (np. konto osobiste męża, konto osobiste żony, rachunek wspólny). Uprawnienia komornika wynikają z tytułu wykonawczego, a nie z samego faktu istnienia wspólności majątkowej.
Dla długu zaciągniętego przez jednego małżonka na zaspokajanie potrzeb rodziny (art. 30 k.r.o.) wierzyciel może żądać egzekucji z majątku wspólnego, ale musi do tego uzyskać tytuł wykonawczy również przeciwko drugiemu małżonkowi (klauzula wykonalności na podstawie art. 787 k.p.c.). Dopiero po uzyskaniu klauzuli przeciwko obojgu małżonkom egzekucja może objąć składniki majątku wspólnego (np. wynagrodzenie w części objętej wspólnością, ruchomości, nieruchomości), rachunek wspólny małżonków (konto na oboje), bo jest bezpośrednio powiązany z majątkiem wspólnym. To jednak dalej nie daje podstawy do zajęcia osobistego konta bankowego współmałżonka, który nie jest dłużnikiem w tytule wykonawczym, chyba że tytuł jest także przeciwko niemu i prowadzona jest egzekucja z jego majątku osobistego – “na jego nazwisko”.
Jak chodzi o rachunek wspólny, w którego umowie widnieją oboje współmałżonkowie, to komornik może je zająć nawet wtedy, gdy dłużnikiem jest tylko jeden ze współposiadaczy rachunku, ale zajęcie może dotyczyć tylko jego udziałów. Nie może jednak w takiej sytuacji (egzekucja z majątku wspólnego) zająć osobistego rachunku małżonka za długi drugiego, mimo istnienia wspólności majątkowej. Jeżeli dojdzie do zajęcia takiego konta, uważa się to za działanie bezprawne i przysługują środki odwoławcze. Na przykład, mąż zaciągnął kredyt na potrzeby rodziny, sąd uznał tę okoliczność i wierzyciel uzyskał klauzulę wykonalności również przeciwko żonie, z ograniczeniem do majątku wspólnego. Komornik może prowadzić egzekucję np. z ich wspólnej nieruchomości oraz rachunku wspólnego. Nadal jednak nie ma podstaw, aby – tylko z tego tytułu – zajmować osobisty rachunek żony, który jest prowadzony wyłącznie na jej nazwisko. Jeśli komornik zająłby w takiej sytuacji osobiste konto drugiego małżonka, wchodzą w grę: skarga na czynności komornika, powództwo przeciwegzekucyjne małżonka niebędącego dłużnikiem (na podstawie art. 841 k.p.c.).
A korzystne oferty kont osobistych z wnioskami online są tutaj.