Zadłużone mieszkanie zmarłego właściciela
Pytanie: We wspólnocie mamy bardzo skomplikowana sytuację z jednym lokalem. Wlasciciel zmarł ok 5 lat temu, posiada z 5 dzieci ( każde za granicą, w innym zakątku świata, bez kontaktu) . Mieszkanie nie opłacane już z 10 lat. Dzieci, które niby to odziedziczyły dalej tego nie opłacają. Czy można coś zrobić z tą sytuacją? Pozbyc sie jakoś tego problemu ?
Odpowiedź: Po śmierci właściciela w jego prawa i obowiązki (w tym opłaty do wspólnoty) wchodzą spadkobiercy. Odpowiadają za długi solidarnie (każde z nich za całość długu, z reguły do wysokości wartości spadku – przy przyjęciu z dobrodziejstwem inwentarza). Często nikt nie przeprowadza postępowania spadkowego, więc formalnie nie ma przeciwko komu kierować pozwu.
Wspólnota może jednak ustalić krąg spadkobierców i stan spadku. Jeśli nikt nie przeprowadził postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, to wspólnota jako wierzyciel zmarłego ma interes prawny, by wystąpić do sądu o stwierdzenie nabycia spadku / dział spadku, ewentualnie o kuratora spadku nieobjętego. W praktyce często składa się wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym właścicielu albo wniosek o ustanowienie kuratora spadku (gdy spadkobiercy są nieznani lub bez kontaktu). Po sądowym stwierdzeniu, kto jest spadkobiercą, wspólnota może pozwać spadkobierców o zapłatę zaległych opłat plus odsetki. Jeżeli dług jest wysoki i nie ma widoków na dobrowolną spłatę, po uzyskaniu tytułu wykonawczego można prowadzić egzekucję z nieruchomości, co kończy się licytacją komorniczą lokalu. Nowy nabywca wchodzi w prawa właściciela i (zazwyczaj) już płaci na bieżąco do wspólnoty; cena uzyskana ze sprzedaży licytacyjnej przeznaczana jest na spłatę zadłużenia lokalu.
Jeżeli wszyscy spadkobiercy odrzucą spadek, ostatecznie spadek przypada gminie; do tego czasu można żądać np. ustanowienia kuratora spadku i pozywać masę spadkową reprezentowaną przez kuratora. Wniosek o ustanowienie kuratora może złożyć również wierzyciel (wspólnota), o ile ma choćby uprawdopodobnioną wierzytelność wobec zmarłego.
Uwaga: jeżeli nie są znane adresy zamieszkania spadkobierców, to należy złożyć wniosek o ustanowienia kuratora dla tych osób nieznanych z miejsca pobytu i wtedy można prowadzić postępowania sądowe zasygnalizowane wcześniej.