Żądanie przedłożenia odpisu wcześniejszego testamentu po zmianie
Pytanie: Parę lat temu mąż mamy zostawił testament , w którym przepisał mi majątek. Kilka miesięcy temu zmienił go przepisując cały majątek na swoją siostrę. Dziś kontaktowała się ze mną adwokat siostry , żebym dostarczyła wypis tego mojego testamentu. Problem w tym ,że go nie mam. Wiem ,że mogę wyciągnąć wypis w sądzie , ponieważ tamta kancelaria notarialna jest już zamknięta na stale. Ale czy ja muszę to robić ? Nie ukrywam ,że mam żal i spór z tą siostra . Pani adwokat straszyła ,że będę musiała stawić się w sądzie jako świadek ,jeśli tego nie dostarczę. Mam taki obowiązek?
Odpowiedź: Obowiązek z art. 129 k.p.c., czyli wydanie oryginału/odpisu dokumentu na żądanie przeciwnika, dotyczy strony procesu cywilnego, która w piśmie powołuje się na dokument, a nie osoby trzeciej, która nie jest stroną. Skoro na razie nie jesteś stroną żadnej sprawy sądowej o spadek (ani nie składałaś pism procesowych), przepisy o obowiązku złożenia dokumentu na żądanie przeciwnika nie wiążą Cię. Adwokatka siostry może Cię o to grzecznościowo prosić, ale nie ma uprawnienia, żeby cokolwiek Ci w tej kwestii nakazać, bo takie uprawnienie ma tylko sąd.
W postępowaniu spadkowym istnieje obowiązek wynikający z art. 646 § 1 k.p.c., czyli złożenia w sądzie spadku posiadanego testamentu, a za uchylanie się od wykonania tego obowiązku sąd może nałożyć grzywnę do 5.000 zł. Ten obowiązek dotyczy osoby, która dysponuje oryginałem lub odpisem testamentu i go nie wydaje. Ty piszesz, że nie masz wypisu; skoro zatem nie masz fizycznie dokumentu, to nie możesz być karana za to, że go nie złożysz. A po stronie świadka w postępowaniu cywilnym powstaje obowiązek dopiero wtedy, gdy zostanie prawidłowo wezwany – zobowiązany przez sąd, a nie przez czyjąś adwokatkę, telefonicznie.
Możesz poinformować tą adwokatkę, że wypisu testamentu nie posiadasz, więc nie możesz go wydać, a odpis, jeśli jest potrzebny do postępowania, może być pozyskany przez stronę w trybie sądowym lub z rejestru/notariusza, o czym ta pani jako tzw. profesjonalny pełnomocnik, powinna wiedzieć.