Zachowek – przedawnienie
Pytanie: Zostałem wydziedziczony, siostra otrzymała cały spadek, niedawno dowiedziałem się, z przysługuje mi zachowek. Po jakim czasie przedawnia się zachowek?
Odpowiedź: Zgodnie z art. 1007 kc roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku przedawniają się z upływem lat pięciu od ogłoszenia testamentu. Jeżeli spadkodawca nie pozostawił testamentu, to datą początkową od której biegnie przedawnienie, jest data śmierci spadkodawcy. Roszczenie o zachowek przedawnia się z upływem 5 lat, ale termin ten liczony jest od określonych dat: od ogłoszenia testamentu (przy dziedziczeniu testamentowym) lub od otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy (przy dziedziczeniu ustawowym lub roszczeniach wobec obdarowanych/darowizn). Przedawnienie z końcem roku kalendarzowego – czyli zasada, że roszczenie przedawnia się zawsze 31 grudnia danego roku, niezależnie od daty początkowej – nie ma zastosowania do roszczenia o zachowek.
Nie ma znaczenia w omawianej kwestii, kiedy uprawniony do zachowku dowie się o śmierci spadkodawcy lub o prawie do zachowku. Bieg przedawnienia może zostać przerwany, np. przez wniesienie pozwu do sądu lub uznanie długu przez zobowiązanego. Po przerwaniu biegu przedawnienia pięcioletni termin zaczyna biec od nowa. Po upływie terminu przedawnienia osoba zobowiązana do zapłaty zachowku może skutecznie podnieść zarzut przedawnienia, a sąd oddali powództwo. Przedawnione roszczenie nie wygasa, ale przekształca się w tzw. zobowiązanie naturalne – dłużnik może, ale nie musi go spełnić.