Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mam bardzo ciężko sytuację materialną, w listopadzie zginął mąż w wypadku w tamtym roku zostałam sama z 2 dzieci, złożyłam dokumenty o rentę ale niestety dostałam decyzję odmowną ponieważ mężowi brakowało lat pracy, czy da się jeszcze coś zrobić żeby dzieci dostały tą rentę po tacie?

Odpowiedź: Aby dzieci mogły otrzymać rentę rodzinną, ich zmarły rodzic musiał w chwili śmierci mieć ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy albo spełniać warunki do uzyskania takiej renty/emerytury tj. odpowiedni staż składkowy i nieskładkowy oraz niezdolność do pracy powstałą w wymaganym czasie. Jeśli ZUS uznał, że mężowi brakowało lat pracy to znaczy, że według organu nie spełnił on minimalnego wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego przewidzianego dla renty z tytułu niezdolności do pracy, a wtedy dzieciom świadczenie nie przysługuje.

Od decyzji ZUS odmawiającej renty rodzinnej przysługuje odwołanie do sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych; wnosi się je za pośrednictwem ZUS w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. W odwołaniu można domagać się zaliczenia dodatkowych okresów składkowych (np. umowy o pracę “na czarno”, pracy bez pisemnej umowy, pracy za którą pracodawca nie odprowadzał składek, okresów KRUS) oraz zaliczenia okresów nieskładkowych lub uzupełniających (np. praca w gospodarstwie rolnym przed 1983 r.), jeśli mają zastosowanie. Takie brakujące okresy można udowadniać nie tylko dokumentami z ZUS, ale też świadectwami pracy, zaświadczeniami, zeznaniami świadków itp.; sądy wielokrotnie akceptowały powiększanie stażu działalnością, za którą nie odprowadzano składek.

Jeżeli po dokładnym zebraniu i udokumentowaniu wszystkich okresów zatrudnienia, ubezpieczenia i ewentualnej pracy w gospodarstwie rolnym nadal brakuje wymaganego stażu, to przepisy nie pozwalają na przyznanie renty rodzinnej w drodze uznaniowości – przychylności. Niestety, brak wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego u zmarłego oznacza brak prawa dzieci do renty rodzinnej po nim, nawet w bardzo trudnej sytuacji materialnej rodziny. Jeżeli brak przesłanek do przyznania renty rodzinnej, pozostają ewentualnie prawa do świadczeń rodzinnych i zasiłków z Ośrodka Pomocy Społecznej (zasiłek stały, zasiłek okresowy, pomoc celowa – decyzje uzależnione od dochodu na osobę w rodzinie), świadczenia na dzieci (rodzinny, 800+, ewentualne dodatki, np. z tytułu samotnego wychowywania), ewentualna pomoc jednorazowa lub celowa z programu rządowego lub gminnego (wiele gmin ma własne programy dla samotnych rodziców w trudnej sytuacji). OPS często może również zaproponować wsparcie niefinansowe (żywność, pomoc rzeczowa) oraz wskazać lokalne fundacje, które pomagają rodzinom po śmierci żywiciela.