Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie:Dłużnik alimentacyjny miał zadłużenie wobec wierzyciela około 30.000 zł. Wszczęte zostało przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne. W toku postępowania została zlicytowana nieruchomość dłużnika. Dług został spłacony. Jednakże należność pozostałą ze sprzedaży mieszkania (około 150.000 zł), znajdującą się na rachunku depozytowym sądu komornik zajął na poczet powstałego w między czasie długu alimentacyjnego – około 3.000 zł oraz przyszłych alimentów płatnych miesięcznie w kwocie 650,00 zł. Alimenty są zasądzone w kwocie 650,00 zł. Tymczasem komornik zajął wierzytelność w kwocie 150.000 zł na poczet długu w wysokości 3.000 zł i na poczet przyszłych, jeszcze niewymagalnych wierzytelności alimentacyjnych. Co ciekawe, wierzyciel do dnia dzisiejszego nie otrzymał kwoty 3.000 zł, ani bieżących alimentów. Czy ma Pan jakiś pomysł w jaki sposób zwolnić tę wierzytelność spod zajęcia (reprezentuję dłużnika).

Odpowiedź: Przychodzi mi w tej sytuacji na myśl art. 730 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego który stanowi, że po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił. Dotyczy to także alimentów i skoro stało się jak się stało, to myślę, że wierzyciel alimentacyjny musiał złożyć w sądzie wniosek o zabezpieczenie przyszłych alimentów i uzyskał je. Zabezpieczenie przyszłych alimentów na sumie uzyskanej z egzekucji z nieruchomości jest możliwe szczególnie w przypadkach, gdy egzekucja z innych składników majątku dłużnika jest nieskuteczna lub niewystarczająca. Po sprzedaży nieruchomości dłużnika, suma uzyskana trafia na rachunek depozytowy sądu; z tej kwoty najpierw pokrywane są należności alimentacyjne oraz przyszłe alimenty, a dopiero później pozostałe zobowiązania.

Jeżeli tak się stało (i nawet jeżeli postanowienie jest prawomocne), to zgodnie z art. 742 kpc obowiązany może w każdym czasie żądać uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia, którym udzielono zabezpieczenia, gdy odpadnie lub zmieni się przyczyna zabezpieczenia. W przypadku zabezpieczenia alimentów podstawą do uchylenia może najczęściej być po prostu wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego. Dziwi mnie zabezpieczenie aż tak wysokiej kwoty na poczet przyszłych alimentów; w mojej ocenie jest to podstawa do zaskarżenia postanowienia o zabezpieczeniu – domaganie obniżenia kwoty zabezpieczenia.

W międzyczasie nastąpiła nowelizacja przepisów zgodnie z którą komornik bez wniosku wierzyciela czyli z urzędu zabezpiecza na nadwyżce uzyskanej z egzekucji należności alimentacyjne przyszłe – w wysokości stanowiącej równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres roku – na każdego wierzyciela prowadzącego egzekucję (art. 1025 § 1 pkt 2 ¹ kpc) a ponadto, zgodnie z art. 1025 § 7 kpc z kwoty przypadającej dłużnikowi po zaspokojeniu wszystkich wierzytelności pozostawia się na rachunku depozytowym Ministra Finansów sumę stanowiącą równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę za okres roku – na każdego wierzyciela prowadzącego egzekucję należności alimentacyjnych, o ile zachodzą podstawy do przyjęcia, że należności zabezpieczone zgodnie z § 1 pkt 2¹ nie wystarczą na pełne zaspokojenie przyszłych należności tych wierzycieli.

Zauważmy jednak, że art. 730 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego wciąż obowiązuje w niezmienionym brzmieniu zatem uważam, że wierzyciel alimentacyjny wciąż może domagać się dodatkowego zabezpieczenia przyszłych alimentów – za dłuższy okres czasu.