Windykator

Pytanie: Jeżeli mam moją wierzytelność zabezpieczoną hipotecznie na nieruchomości należącej do dłużnika i zostanie ogłoszona upadłość tego dłużnika, to czy to zabezpieczenie hipoteczne pozostaje? I czy daje mi takie same prawa a zwłaszcza pierwszeństwo w egzekucji jak przed upadłością dłużnika? Chodzi o upadłość likwidacyjną.

Odpowiedź: Tak, hipoteka nie wygasa wskutek ogłoszenia upadłości z tym, że po ogłoszeniu upadłości nie może być prowadzona egzekucja komornicza z nieruchomości (ani z innych składników majątku) upadłego. Zaspokajanie wierzyciela hipotecznego odbywa się zgodnie z przepisami prawa upadłościowego.

Zgodnie z art. 346 Prawo upadłościowe, w razie sprzedaży nieruchomości, przed zaspokojeniem wierzytelności zabezpieczonych hipoteką, zaspokaja się należności alimentacyjne w zakresie wskazanym w art. 343 zaspokajanie należności pierwszej kategorii ust. 2 oraz przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości renty za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i renty z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę, jak też wynagrodzenia za pracę pracowników wykonujących pracę na nieruchomości, statku lub w lokalu za okres ostatnich trzech miesięcy przed sprzedażą, jednakże tylko do wysokości trzykrotnego minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Z powyższego wynika, że wierzyciel hipoteczny w postępowaniu upadłościowym (zarówno konsumenckim jak i gospodarczym) jest uprzywilejowany z grubsza nie gorzej niż w egzekucji sądowej czyli prowadzonej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Po ogłoszeniu upadłości nie można ustanowić na składnikach masy upadłości nowej hipoteki (dotyczy wierzytelności powstałych przed ogłoszeniem upadłości). Wyjątkiem jest sytuacja gdy wniosek o wpis hipoteki został złożony w sądzie co najmniej na sześć miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Umorzenie zobowiązań w postępowaniu upadłościowym (np. wskutek wykonania planu spłaty) powoduje wygaśnięcie hipoteki zabezpieczającej tę wierzytelność, nawet jeśli hipoteka jest ustanowiona na nieruchomości osoby trzeciej. Takie stanowisko wynika z zasady akcesoryjności hipoteki, która oznacza, że hipoteka istnieje tylko tak długo, jak istnieje dług, którego spłatę zabezpiecza. Gdy dług zostaje umorzony w upadłości, następuje wygaśnięcie więzi obligacyjnej i tym samym hipoteka również wygasa na podstawie art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd Najwyższy potwierdził to w uchwale z dnia 4 kwietnia 2023 r., sygn. akt III CZP 11/22) stwierdzając, że umorzenie wierzytelności w upadłości skutkuje wygaśnięciem hipoteki na nieruchomości, będącej własnością osoby trzeciej, jeśli ta hipoteka zabezpieczała tę wierzytelność. Oznacza to, że wobec braku wierzytelności nie ma podstaw do utrzymania hipoteki i powinna ona zostać wykreślona z księgi wieczystej.

Zaktualizowano 17 listopada 2025 r.