Wyprowadzka matki z dzieckiem bez zgody ojca
Pytanie: Rozwiodłam się z mężem. Mamy dziecko i obydwoje mamy prawo pełne do opieki nad dzieckiem, i ta opieka odbywa się faktycznie i u mnie i u ojca, ale w sądzie uznano, że dziecko ma być przy mnie i taki jest zapis. Chce się wyprowadzić do innego województwa i zmienić dziecku szkołę. Czy mogę to zrobić bez zgody ojca i jego wiedzy?
Odpowiedź: Zmiana miejsca zamieszkania dziecka do innej miejscowości (np. innego województwa) jest traktowana jako istotna sprawa dziecka w rozumieniu art. 97 k.r.o. i wymaga wspólnej decyzji obojga rodziców, jeśli oboje mają władzę rodzicielską. Sam fakt, że w wyroku wskazano, iż miejscem zamieszkania dziecka jest przy Tobie, nie znosi obowiązku wspólnego decydowania w istotnych sprawach (miejsce pobytu to konkretna miejscowość, a nie gdziekolwiek z mamą). Wyprowadzenie dziecka bez zgody ojca do innego województwa może być potraktowane jako naruszenie jego prawa do współdecydowania i kontaktów; sąd może nakazać powrót dziecka do dotychczasowego miejsca zamieszkania. Nawet wybór i zmiana szkoły jest również zaliczana do istotnych spraw dziecka, które zgodnie z art. 97 k.r.o. wymagają zgody obu rodziców posiadających władzę rodzicielską. Dyrektor szkoły ma prawo żądać zgody obojga rodziców przy przeniesieniu ucznia; brak zgody jednego rodzica blokuje formalne przeniesienie.
Jeśli ojciec wyrazi zgodę na przeprowadzkę i zmianę szkoły, zawrzyjcie to najlepiej na piśmie, ponieważ m.in. ułatwi to załatwienie formalności w szkole i w ewentualnych przyszłych sporach. Jeśli ojciec nie wyraża zgody albo ignoruje sprawę, powinnaś złożyć do sądu opiekuńczego wniosek o rozstrzygnięcie o istotnej sprawie dziecka (zmiana miejsca zamieszkania, zmiana szkoły) i udzielenie tzw. zastępczej zgody sądu, ewentualnie, jeśli są ku temu powody, o ograniczenie jego władzy rodzicielskiej w zakresie współdecydowania o miejscu pobytu/szkole dziecka.
Jednostronna przeprowadzka i zmiana szkoły mogą skutkować żądaniem sądu o powrót dziecka do dotychczasowego miejsca pobytu, wnioskiem ojca o zmianę orzeczenia o władzy rodzicielskiej lub miejscu pobytu dziecka i uznaniem przez sąd, że naruszasz prawo drugiego rodzica do współdecydowania (co może Cię postawić w gorszej pozycji w ewentualnych przyszłych sporach).