Wypowiedzenie udziału w rachunku bankowym wspólnym
Pytanie: Moja mama dopisała mnie jako współwłaściciela do swojego konta bankowego. Chciałabym zrezygnować z bycia współwłaścicielem tego rachunku. Czy mogę zrobić to samodzielnie w banku (bez obecności mamy), czy wymagana jest zgoda lub obecność drugiego współwłaściciela? Czy taka rezygnacja wiąże się z jakimiś konsekwencjami lub formalnościami, o których powinnam wiedzieć?
Odpowiedź: Masz prawo wypowiedzieć udział w rachunku wspólnym samodzielnie w banku, ale w praktyce nie następuje tylko wykreślenie współwłaściciela z rachunku, lecz wypowiedzenie spowoduje zamknięcie całego rachunku wspólnego, chyba że umowa z bankiem przewiduje inne rozwiązanie. Art. 51 a Prawa bankowego stanowi, że każdy współposiadacz rachunku wspólnego dla osób fizycznych może w każdym czasie wypowiedzieć umowę ze skutkiem dla pozostałych współposiadaczy. Oznacza to, że nie potrzebujesz zgody ani obecności mamy, aby złożyć wypowiedzenie umowy rachunku wspólnego (tzw. rezygnacja ze współwłasności konta). Wyjątkiem są szczególne konstrukcje rachunku (np. rachunek łączny), gdzie umowa bankowa może wymagać zgodnej dyspozycji wszystkich współposiadaczy – wtedy bank może zażądać obecności mamy.
W standardowych umowach wypowiedzenie przez jednego współposiadacza powoduje rozwiązanie umowy rachunku wspólnego wobec wszystkich, czyli konto jest likwidowane, a środki dzielone/przelewane według procedury banku; nie następuje samo tylko wypisanie jednego współposiadacza. Usunięcie współwłaściciela bez jego zgody (czyli zamiana rachunku wspólnego na rachunek jednoosobowy mamy) nie jest możliwe standardowo i potrzebna jest do tego zgoda tej osoby albo decyzja sądu. Poszczególne banki mają własne procedury dopisywania/odpisywania współposiadacza; niektóre dopuszczają odpisanie współposiadacza na wniosek obu stron, inne tylko przez zamknięcie rachunku wspólnego i założenie nowego indywidualnego konta.
Aa zatem, konsekwencja podstawową w waszym przypadku będzie to, że po Twoim wypowiedzeniu rachunek wspólny może zostać zamknięty po okresie wypowiedzenia (zwykle 28–30 dni), a mama będzie musiała korzystać z innego konta (np. nowego, indywidualnego). Trzeba uregulować ewentualne zadłużenie na rachunku (debet, karty, opłaty), bo bank zwykle wymaga spłaty całości do dnia zamknięcia konta. Bank może poprosić o wskazanie, na które rachunki mają trafić środki (np. połowa na Twoje, połowa na mamy – ale zasady podziału wynikają z regulaminu banku i czasem z praktyki banku). Sama procedura to zazwyczaj złożenie pisemnego wypowiedzenia umowy rachunku w oddziale banku (czasem można to zrobić elektronicznie, zależy od banku).