Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Pracuję na stanowisku zastępcy dyrektora w jednostce budżetowej od 9 lat. W trakcie przebywania na urlopie wypoczynkowym doznałem urazu kolana i przeszedłem operację. Od 2 miesięcy przebywam na L-4. Tymczasem nowy dyrektor podczas mojej absencji chorobowej połączył moje stanowisko z innym, i powierzył je innemu zastępcy dyrektora. Po powrocie do pracy spodziewam się wypowiedzenia zmieniającego lub zwolnienia z pracy. Chciałbym wiedzieć, czy te zmiany organizacyjne i postępowanie mojego pracodawcy jest zgodne z prawem pracy. Jakie są moje prawa i jak powinienem postąpić?

Odpowiedź: Zmiany organizacyjne polegające na połączeniu Pana stanowiska z innym i powierzeniu go innej osobie podczas przebywania przez Pana na L-4 (i oczywiście w ogóle) są dopuszczalne, ale nie wolno wręczyć Panu wypowiedzenia ani wypowiedzenia zmieniającego w czasie trwającego L‑4. Po powrocie do pracy pracodawca będzie mógł wręczyć wypowiedzenie zmieniające albo definitywne, ale musi je rzetelnie uzasadnić (w tym przypadku likwidacją stanowiska i realnymi zmianami organizacyjnymi). Art. 41 k.p. zakazuje wypowiedzenia umowy w czasie urlopu oraz innej usprawiedliwionej nieobecności, w tym choroby, czyli w trakcie Pana L‑4 nie wolno wręczyć wypowiedzenia, z wyjątkiem upadłości/likwidacji pracodawcy. Ten zakaz dotyczy także wypowiedzenia zmieniającego, ponieważ stosuje się do niego przepisy o zwykłym wypowiedzeniu (art. 42 § 1 k.p.).
​

Pracodawca może natomiast w czasie Pana nieobecności podejmować rzeczywiste decyzje organizacyjne, w tym łączenie czy likwidację stanowisk, a po Pana powrocie powołać się na to jako przyczynę wypowiedzenia. Likwidacja stanowiska pracy, jeśli wynika z rzeczywistych zmian organizacyjnych (np. nowy schemat organizacyjny, zmiana zakresów zadań, redukcja etatów), stanowi zasadniczo uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia, również w jednostkach budżetowych. Sąd pracy nie bada celowości decyzji (czy to było rozsądne rozwiązanie), ale sprawdza, czy likwidacja jest realna, a nie pozorna, np. identyczne stanowisko pod inną nazwą, z tym samym zakresem zadań. Jeżeli kilku zastępców dyrektora wykonuje zbliżone zadania, pracodawca ma obowiązek zastosować obiektywne, sprawiedliwe kryteria doboru osoby do zwolnienia (staż, kwalifikacje, ocena pracy itp.), co później może być weryfikowane przez sąd.
​
Wypowiedzenie zmieniające to wypowiedzenie dotychczasowych warunków pracy i/lub płacy z jednoczesnym zaproponowaniem nowych (np. inne stanowisko, niższe wynagrodzenie, inny wymiar etatu). Po Pana powrocie z choroby pracodawca może wręczyć wypowiedzenie zmieniające, powołując się np. na likwidację stanowiska zastępcy dyrektora i konieczność powierzenia Panu innej funkcji. W razie nieprzyjęcia nowych warunków (odmowa lub brak odpowiedzi w połowie okresu wypowiedzenia) umowa rozwiązuje się z upływem okresu wypowiedzenia, a Pan może odwołać się do sądu, kwestionując np. pozorność likwidacji czy dyskryminujący dobór do zwolnienia. W przypadku sporu przed sądem pracy będzie istotne udowodnienie, że Likwidacja stanowiska jest pozorna (w praktyce funkcjonuje dalej, tylko pod inną nazwą lub z tym samym zakresem obowiązków) oraz że kryteria wyboru Pana do zwolnienia były arbitralne lub dyskryminujące (np. choroba, nieobecność, wiek, działalność związkowa).
​
Ma Pan zatem prawo do ochrony zatrudnienia w czasie trwającego zwolnienia i ewentualne wypowiedzenie doręczone w okresie L‑4 (zwykłe lub zmieniające) będzie naruszało art. 41 k.p. i może być skutecznie podważone w sądzie pracy. Po otrzymaniu wypowiedzenia zmieniającego lub definitywnego może Pan wnieść odwołanie do sądu pracy w terminie 21 dni od dnia doręczenia pisma, żądając przywrócenia do pracy lub odszkodowania oraz, przy wypowiedzeniu zmieniającym, uznania go za bezskuteczne.