Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Chcę wypłacić rodzinie pracownika zaległe wynagrodzenie , ekwiwalent oraz odprawę pośmiertną. Oczywiście chyba nie było jeszcze postępowania spadkowego. Czy mam prawo wypłacić teraz już i komu?

Odpowiedź: Z dniem śmierci pracownika stosunek pracy wygasa, ale jego prawa majątkowe ze stosunku pracy (wynagrodzenie, ekwiwalent za urlop itd.) przechodzą na rodzinę z mocy prawa pracy, a nie prawa spadkowego. Oznacza to, że pracodawca nie musi czekać na stwierdzenie nabycia spadku – wypłaca świadczenia osobom uprawnionym z katalogu określonego w Kodeksie pracy i przepisach o rentach rodzinnych. Za osoby uprawnione uważa się: małżonka zmarłego pracownika oraz inne osoby spełniające warunki do renty rodzinnej według Ustawy o emeryturach i rentach z FUS – najczęściej dzieci własne i przysposobione, wnuki, rodzeństwo, rodzice, o ile spełniają warunki wiekowe/utrzymania wymagane do renty rodzinnej.

Prawa majątkowe ze stosunku pracy (wynagrodzenie, ekwiwalent) przechodzą w równych częściach na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki do renty rodzinnej. Jeśli jest np. małżonek i dwoje dzieci spełniających warunki do renty rodzinnej – dzielisz należne środki na trzy równe części; jeśli tylko małżonek – on otrzymuje całość. Gdy nie ma osób uprawnionych (brak małżonka i brak kogokolwiek spełniającego warunki do renty rodzinnej), to wtedy zaległe wynagrodzenie, ekwiwalent itp. wchodzą do spadku i powinieneś wypłacić je dopiero spadkobiercom po okazaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia.

Jak chodzi o odprawę pośmiertną, to krąg uprawnionych jest taki sam jak wyżej – małżonek i inni członkowie rodziny spełniający warunki do renty rodzinnej. Odprawa pośmiertna nie wchodzi do masy spadkowej; jeśli nie ma żadnej osoby uprawnionej (w tym sensie rentowym), odprawa przepada i nie wypłacasz jej nikomu, nawet spadkobiercom. Odprawę dzielisz na równe części między wszystkich uprawnionych. Jeżeli jest tylko jedna uprawniona osoba, odprawa wynosi połowę normalnej kwoty (np. zamiast jednomiesięcznego wynagrodzenia – połowa; zamiast trzymiesięcznego – połowa itd.). Wysokość odprawy pośmiertnej zależy od stażu u danego pracodawcy: poniżej 10 lat – jednomiesięczne wynagrodzenie, co najmniej 10 lat – trzymiesięczne wynagrodzenie, co najmniej 15 lat – sześciomiesięczne wynagrodzenie. Jeśli pracodawca ubezpieczył pracownika na życie, a odszkodowanie z polisy jest co najmniej równe kwocie odprawy pośmiertnej, to odprawa nie przysługuje; gdy jest niższe – wypłacasz różnicę.

Przed wypłatą warto zebrać następujące dokumenty: 1. Akt zgonu pracownika. 2. Dokumenty potwierdzające status członka rodziny i małżeństwa/dzieci: odpis aktu małżeństwa, odpisy aktów urodzenia dzieci, ew. dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do renty rodzinnej (np. nauka w szkole po 16 roku życia, niezdolność do pracy, pozostawanie na utrzymaniu zmarłego itp.). 3. Oświadczenia członków rodziny co do składu rodziny i innych osób uprawnionych – żeby prawidłowo ustalić, na ile części dzielić świadczenia.