Wypadek pracownika z jego winy a odszkodowanie
Pytanie: Czy będę miał odszkodowanie jesli zostanie orzeczony wypadek w pracy z mojej winy?
Odpowiedź: Jeżeli wypadek będzie tylko częściowo z Twojej winy (zwykła nieuwaga), zachowujesz prawo do świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego: zasiłek chorobowy 100%, świadczenie rehabilitacyjne, jednorazowe odszkodowanie itd. Jeżeli natomiast w protokole powypadkowym wyjdzie na to, że wypadek nastąpił z wyłącznej Twojej winy i że naruszenie przepisów BHP było umyślne albo wynikało z rażącego niedbalstwa (np. świadome usunięcie osłony z maszyny mimo szkoleń), ZUS może odmówić świadczeń z ubezpieczenia wypadkowego, w tym jednorazowego odszkodowania. Sama bowiem okoliczność, z której wynika, że wypadek miał miejsce z Twojej winy, nie wystarczy, bowiem trzeba wykazać tę wyłączność i wagę naruszenia; sądy wskazują w takich przypadkach na konieczność badania całokształtu okoliczności (organizacja pracy, nadzór, szkolenia). Przykładowo, jeśli pracownik świadomie ignoruje zakaz (np. wyłącza zabezpieczenie maszyny, wchodzi w strefę niebezpieczną wbrew szkoleniu) i tylko to jest przyczyną wypadku – ZUS może odmówić świadczeń.
Niezależnie jednak świadczenia z ZUS możesz żądać dodatkowego odszkodowania od pracodawcy, jeśli wykażesz jego winę (np. brak szkoleń BHP, zły stan maszyn, brak nadzoru, zła organizacja pracy). Jeżeli wypadek jest wynikiem nie tylko Twojego zachowania, ale także zaniedbań pracodawcy, sądy (np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt II UK 30/04) przyznają pracownikowi odszkodowanie nawet przy częściowej jego winie, a pracownik nie naprawia szkody wobec pracodawcy. Jeżeli jednak dojdzie do wniosku, że wyłączną przyczyną było Twoje umyślne lub w sposób oczywisty lekkomyślne zachowanie, bez uchybień po stronie pracodawcy, może nie być podstaw do odszkodowania od pracodawcy. Możliwa jest sytuacja, w której ZUS wypłaca świadczenia (bo brak rażącego niedbalstwa), pracodawca odpowiada wobec pracownika (np. uzupełniająco), a jednocześnie pracodawca może żądać od pracownika odszkodowania za uszkodzenie mienia w granicach odpowiedzialności materialnej.
Podstawowe znaczenie dla oceny ma treść protokołu powypadkowego i kwalifikacja: czy był to wypadek przy pracy, czy przypisano Ci wyłączną winę i w jakiej postaci (zwykłe niedbalstwo vs rażące); ustalenie, czy pracodawca dopełnił obowiązków: szkolenia BHP, instrukcje, środki ochrony, stan techniczny maszyn, organizacja pracy.