Wynagrodzenie za opiekę nad teściową
Pytanie: Opiekowałam się teściową, teściowa zmarła 4 lata temu czy mogę się starać o zapłatę za opiekę 24h od jej dzieci za te lata?
Odpowiedź: Generalnie można dochodzić wynagrodzenia za opiekę, ale w praktyce po 4 latach będzie to bardzo trudne, a często wręcz nierealne – zależy to od tego, czy była jakakolwiek umowa/porozumienie i jakie ma Pani dowody. Jeżeli była to formalna opieka, czyli po ustanowieniu opiekuna prawnego przez sąd rodzinny, np. w przypadku ubezwłasnowolnienia, to wynagrodzenie przyznaje sąd na wniosek opiekuna, a roszczenia z tego tytułu przedawniają się z upływem 3 lat od ustania opieki lub zwolnienia opiekuna.
Jeżeli nie było żadnej umowy ani postanowienia sądu, można próbować oprzeć roszczenie na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i następne k.c.) argumentując, że dzieci zaoszczędziły koszt domu opieki lub profesjonalnej opieki, bo Pani wykonywała ją nieodpłatnie. W takim pozwie trzeba wykazać zakres i czas opieki (24h, czynności, ile miesięcy/lat), typowe rynkowe stawki takiej opieki oraz to, że opieka była świadczona z oczekiwaniem odpłatności, a nie wyłącznie z pobudek rodzinnych. Jednakże sądy bardzo często uznają, że opieka nad bliskim bez wyraźnej umowy jest świadczeniem typowo “rodzinnym” i nie przyznają wynagrodzenia po fakcie. Trzeba też wiedzieć, że roszczenia z bezpodstawnego wzbogacenia przedawniają się po sześciu latach. Poza tym, im więcej czasu upłynęło od śmierci teściowej, tym trudniej o dowody (świadkowie, dokumentacja medyczna, realny wymiar godzinowej opieki), co znacznie zmniejsza szanse na wygraną.