Wyłączność dystrybutora a oferta osoby prywatnej
Pytanie: Zakupiłem legalnie artykuły wędkarskie za granicą w bardzo korzystnych cenach. Po wystawieniu ich na jednym z portali aukcyjnych odezwał się do mnie dystrybutor firmy na Polskę z żądaniem usunięcia ogłoszenia. Według niego nie mam prawa sprzedawać towaru nawet jeśli jest on moją własnością, ponieważ tylko oni mogą to robić na terenie Polski. Zaczęto grozić mi prawnikami i sprawą sądową za użycie ich nazwy i znaku towarowego. Dodam tylko, że jestem osobą prywatną, sprzedaż dotyczy kilku sztuk towaru nabytego legalnie w sklepie. Różnica w cenie to około 30% taniej w mojej ofercie a ofercie dystrybutora. Czy ma on prawo zabronić mi sprzedaży rzeczy będących moją własnością i co do których mam prawo do dysponowania nimi?
Odpowiedź: Właściciel kilku legalnie kupionych, oryginalnych produktów ma prawo je odsprzedać w Polsce i dystrybutor nie jest uprawniony zakazać mu tego, ani zakazać użycia nazwy marki w opisie rzeczy, o ile sprzedajesz oryginał i nie wprowadzasz w błąd co do związku z producentem/dystrybutorem. W UE (w tym w Polsce) działa zasada wyczerpania prawa do znaku towarowego: gdy uprawniony (lub za jego zgodą) wprowadzi towar na rynek EOG i przeniesie własność konkretnego egzemplarza, traci kontrolę nad jego dalszą odsprzedażą (nie może jej co do zasady zakazać). Po legalnym zakupie oryginalnych towarów na terenie EOG możesz je dalej sprzedawać, np. na portalu aukcyjnym, o ile nie modyfikujesz produktów i są to rzeczy oryginalne.
Wyłączny dystrybutor może ograniczać swoich kontrahentów umownie (np. sklepom, które od niego kupują), ale taka umowa nie wiąże osoby prywatnej, która kupiła towar jako zwykły konsument w sklepie za granicą. Zakaz sprzedaży może wchodzić w grę przy towarach podrobionych lub takich, które nie były wprowadzone do obrotu w EOG za zgodą właściciela znaku (tzw. import równoległy spoza EOG bez zgody) oraz po istotnym przerobieniu towaru albo jego opakowania w sposób naruszający renomę marki. Nazwę marki i znak towarowy jak najbardziej można w prywatnej ofercie sprzedaży użyć, aby opisać oryginalny sprzedawany towar (np. “wędka X marki Y”), bo jest to konieczne do wskazania przeznaczenia/pochodzenia produktu oraz ewentualnie wysokiej jego jakości; mieści się to w dozwolonym użyciu znaku. Niedozwolone byłoby sugerowanie, że działasz jako autoryzowany dystrybutor, oficjalny przedstawiciel itp. (jeśli to nieprawda), albo używanie logo w sposób mogący sprawiać wrażenie, że Twoja aukcja jest oficjalnym kanałem sprzedaży producenta.
Jeśli zatem oferowany przez Ciebie towar jest oryginalny, kupiony legalnie w kraju UE/EOG, sprzedawany incydentalnie przez Ciebie jako osobę prywatną, to ich żądanie całkowitego zakazu sprzedaży pozbawione jest podstawy prawnej. Możesz (ale nie musisz) im odpisać, że prosisz o wskazanie konkretnej podstawy prawnej, z której wywodzą zakaz sprzedaży i użycia nazwy marki i zaznaczyć, że towar został legalnie nabyty w EOG na własność i sprzedajesz ograniczoną liczbę egzemplarzy jako osoba prywatna.