Wydzierżawienie udziału w ziemi rolnej a odmowa przyznania renty rolniczej
Pytanie: Jesteśmy z mamą współwłaścicielkami gruntów rolnych, każda w 1/2 części. W celu otrzymania przez mamę renty w KRUS zawarłyśmy umowę dzierżawy tych gruntów, mama wydzierżawia mi swoje 3 ha. Gospodarstwo ma łącznie 6 ha. KRUS wymaga aby mama wydzierżawiła mi całe 6 ha. Nie mogę tego zrozumieć, przecież połowa jest już moja. Czy mają rację czy mama powinna odwołać się od decyzji?
Warunkiem wypłaty części uzupełniającej emerytury/renty rolniczej jest zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, co KRUS rozumie jako przeniesienie własności i posiadania gospodarstwa (całości, nie tylko udziału) na inną osobę – albo sprzedaż, darowizna, przekazanie, albo dzierżawa całego gospodarstwa, jeśli rolnik nie chce się wyzbyć własności. Rolnik–współwłaściciel gospodarstwa o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego jest traktowany jako prowadzący gospodarstwo, dopóki posiada udział i faktycznie może czerpać z niego pożytki, więc dla KRUS sama współwłasność oznacza posiadanie gospodarstwa i tytuł do ubezpieczenia.
Z punktu widzenia przepisów prawa cywilnego posiadacie po 1/2 udziału we współwłasności 6 ha; Twoje 3 ha to tylko ułamek w prawie, nie wydzielona fizycznie połowa. Dla KRUS gospodarstwem mamy jest cały kompleks 6 ha, którego jest współwłaścicielką, więc aby uznać, że zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej żąda, by cały ten areał był przekazany (sprzedany, podarowany albo wydzierżawiony) następcy, a nie tylko jej udział abstrakcyjnie opisany jako 3 ha.
Macie w zasadzie trzy opcje (często łączone) załatwienia sprawy. Jedna, to umowa darowizny/sprzedaży udziału mamy w całym gospodarstwie na Twoją rzecz, tak abyś stała się jedynym właścicielem 6 ha; po przeniesieniu własności mama nie będzie już współwłaścicielem, więc KRUS co do zasady uzna spełnienie warunku. Druga, to umowa dzierżawy obejmująca całe gospodarstwo 6 ha, zawarta przez Ciebie jako współwłaściciela i przez mamę – tak, by dzierżawca (Ty albo osoba trzecia) faktycznie władał całym gospodarstwem; w praktyce KRUS wymaga, by z umowy jasno wynikało, że mama nie prowadzi już działalności rolniczej na żadnej części. I ewentualne odwołanie od decyzji KRUS z argumentacją, że już nie prowadzi działalności; ma sens tylko wtedy, gdy umowy faktycznie obejmują całość gospodarstwa i mama nie korzysta z ziemi; przy obecnym stanie (dzierżawa tylko 3 ha) odwołanie najpewniej nie odniesie skutku.