Wydanie postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów – dopiero po odpowiedzi na pozew?
Pytanie: Sprawa rodzinna, rozwodowa. Chciałbym się dowiedzieć jak wygląda kwestia zabezpieczeń kontaktów z dziećmi na czas rozwodu. Ile czasu ma sędzia na wydanie postanowienia? Kwestie finansowe już są rozwiązane, teraz oczekuję na postanowienie odnośnie kontaktów z dziećmi. Czy sędzia może czekać na dostarczenie odpowiedzi na pozew i zasugerować się zawartymi tam propozycjami drugiej strony?
Odpowiedź: W trakcie rozwodu można złożyć wniosek o zabezpieczenie alimentów i kontaktów z dzieckiem tak, aby do czasu prawomocnego wyroku obowiązywały tymczasowe zasady (kwota alimentów, harmonogram i sposób kontaktów z dziećmi). Zabezpieczenie kontaktów to tymczasowe uregulowanie spotkań po to, aby dziecko nie było przez miesiące lub lata pozbawione relacji z jednym z rodziców, dopóki nie zapadnie wyrok rozwodowy. W sprawach o władzę rodzicielską i kontakty z dzieckiem sąd zasadniczo orzeka o zabezpieczeniu po przeprowadzeniu rozprawy, chyba że zachodzi wypadek niecierpiący zwłoki (np. poważne zagrożenie dobra dziecka). Na przykład, rodzic wnosi pozew z wnioskiem o zabezpieczenie, w którym proponuje konkretne weekendy, święta, wakacje oraz sposób kontaktu telefonicznego/online – sąd może taki wniosek w całości lub części przyjąć, zmodyfikować albo odrzucić.
Przepis stanowi, że wnioski o zabezpieczenie powinny być rozpoznane niezwłocznie, ale nie wyznacza konkretnego terminu, np. 7 albo 30 dni. Sądy rodzinne są przeciążone sprawami i rozpoznanie wniosku o zabezpieczenie zwłaszcza kontaktów bywa powiązane z pierwszą rozprawą lub czynnościami dowodowymi, więc faktyczny czas oczekiwania może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy, zależnie od sądu i obłożenia. Jeżeli sytuacja jest poważna, np. całkowite odcięcie od kontaktu, przemoc, wówczas sąd może wydać postanowienie w sprawie zabezpieczenia nie czekając na stanowisko drugiej strony.
To, co druga strona zaproponuje w odpowiedzi na pozew (np. częstotliwość spotkań, miejsce, nadzór kuratora), może wpłynąć na treść postanowienia, ale nie jest dla sądu wiążące. Jeżeli trwający brak zabezpieczenia powoduje realną szkodę dla więzi z dziećmi, to można podnosić, że sprawa ma charakter pilny i wnosić o niezwłoczne rozpoznanie wniosku bez odkładania go do czasu odpowiedzi na pozew (uzasadniając to konkretnymi faktami). W skrajnych sytuacjach, gdy zwłoka w wydaniu postanowienia o zabezpieczeniu kontaktów jest rażąca i uderza w dobro dziecka, można rozważyć wniesienie skargi na przewlekłość postępowania.
Można też równoległe złożyć do sądu odrębny wniosek o ustalenie kontaktów, jeśli sprawa rozwodowa bardzo się przedłuża – sądy rodzinne często szybciej procedują wyłącznie sprawę kontaktów z dzieckiem niż całość rozwodu.