Wsteczne wyrównanie dodatku stażowego za pracę w gospodarstwie rolnym
Pytanie: Pracuję w szkole od 2023 r. Teraz dostarczyłam zaświadczenie z gminy o pracy w gospodarstwie rolnym w latach 2014–2022 (od 16 roku życia).
Po doliczeniu mam ok. 12 lat stażu, więc należy mi się ok. 12% dodatku stażowego.
Pytanie: czy przysługuje mi wyrównanie od 2023 r. (do 3 lat wstecz), jeśli zaświadczenie jest wystawione dopiero teraz?
Spotkałam się z dwiema opiniami:
1. że wyrównanie należy się do 3 lat wstecz, bo liczy się faktyczny staż,
2. że dodatek przysługuje dopiero od momentu dostarczenia dokumentu.
Odpowiedź: Prawidłowa jest wersja nr 1: po doliczeniu pracy w gospodarstwie rolnym przysługuje Ci wyrównanie dodatku stażowego za okres maksymalnie 3 lat wstecz (u Ciebie – od początku zatrudnienia w szkole w 2023 r.). Dodatek stażowy dla nauczycieli wynika z art. 33 ust. 1 Karty Nauczyciela, ale zasady przedawnienia roszczeń płacowych reguluje art. 291 § 1 Kodeksu pracy (3‑letni termin przedawnienia).
W orzecznictwie i doktrynie ugruntował się pogląd, że po udokumentowaniu dodatkowego stażu (np. pracą w gospodarstwie rolnym) pracownik ma prawo do wyrównania dodatku za okres, który nie uległ jeszcze przedawnieniu, czyli za 3 lata wstecz licząc od dnia przedłożenia dokumentów. Pogląd według którego dodatek należy się dopiero od dnia złożenia dokumentów, jest określany w literaturze jako niszowy i oceniany jako nieprawidłowy, ponieważ pozbawiałby pracownika wynagrodzenia należnego z mocy prawa tylko z powodu spóźnionego udokumentowania stażu.
Skoro pracujesz w szkole od 2023 r., a dokument z gminy dostarczyłaś dopiero teraz, pracodawca powinien zaliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym do stażu uprawniającego do dodatku, przeliczyć dodatek od początku Twojego zatrudnienia w szkole, wypłacić wyrównanie dodatku za cały nieprzedawniony okres, czyli u Ciebie – od dnia nawiązania stosunku pracy w 2023 r. (bo i tak nie minęły 3 lata). Wyrównanie wylicza się osobno za każdy miesiąc, według stawek wynagrodzenia zasadniczego obowiązujących w danym miesiącu. Jeśli np. od stycznia 2023 r. powinnaś mieć 8% dodatku, a dostawałaś 0%, a od września 2024 r. już 11% zamiast 3%, to szkoła powinna policzyć różnicę miesiąc po miesiącu i wypłacić ją jako wyrównanie.
Złóż więc do dyrekcji pismo z powołaniem na zaświadczenie z gminy oraz na art. 291 § 1 Kodeksu pracy i ugruntowaną praktykę, że przysługuje Ci wyrównanie za okres nieprzedawniony (3 lata wstecz). I wnieś o ponowne ustalenie stażu pracy do dodatku stażowego, przeliczenie wysokości dodatku od dnia zatrudnienia i o wypłatę wyrównania dodatku stażowego za cały ten okres.