Współwłaściciel odmawia udostępnienia pojazdu
Pytanie: Jestem współwłaścicielem samochodu wraz z byłą partnerką. Partnerka odeszła, zabierając m.in. nasz samochód na posesję jej matki w innym mieście. Zabrała także wszystkie dokumenty, w tym moją kopię umowy kupna-sprzedaży, lecz jestem wpisany jako współwłaściciel w dowodzie rejestracyjnym i karcie pojazdu. Kilkukrotnie zażądałem przez telefon, SMS i email, aby udostępniła mi auto na kilka dni – odmawia. Zabrania także wejścia na posesję. Zastanawiam się nad udaniem się pod posesję i ponownym zażądaniem wydania mi auta, a w przypadku odmowy wezwaniem policji. Czy Policja zajmie się tą sprawą i może nakazać wydanie mi auta?
Odpowiedź: Jako współwłaściciel masz prawo korzystać z całego pojazdu, a drugi współwłaściciel nie może trwale wykluczyć Cię z współposiadania (art. 206 kc). Jeżeli jeden współwłaściciel używa pojazd wyłącznie sam i blokuje dostęp drugiemu, narusza Twoje uprawnienie do współposiadania, co może rodzić roszczenia cywilne (wynagrodzenie za korzystanie, odszkodowanie, żądanie uregulowania sposobu korzystania, zniesienie współwłasności).
Przy tego typu zgłoszeniach Policja zazwyczaj odmawia traktowania tego jako kradzież/przywłaszczenie, bo druga strona też jest współwłaścicielem. Funkcjonariusze mogą: wylegitymować strony, sporządzić notatkę służbową, uspokoić sytuację, pouczyć o konieczności dochodzenia roszczeń przed sądem. Policja nie ma podstaw, by przyznać samochód Tobie na interwencji ani siłowo nakazać byłej partnerce wydania auta współwłaścicielowi, skoro ma ona własny tytuł prawny do rzeczy. W podobnych stanach faktycznych osoby zgłaszające “kradzież” przez współwłaściciela na Policji usłyszały, że współwłaściciel miał prawo korzystać z pojazdu i nie doszło do typowego przestępstwa.
Możesz natomiast zainicjować postępowanie cywilne o dopuszczenie do współposiadania, pozew/wniosek do sądu cywilnego o uregulowanie sposobu korzystania z samochodu (harmonogram, przekazywanie kluczyków, miejsce przechowywania). Masz prawo żądać, by sąd nakazał wydawanie Ci samochodu w określonych terminach lub zakazał wyłączania Cię z korzystania. Jeżeli faktycznie korzysta z pojazdu tylko ona, możesz dochodzić wynagrodzenia za bezumowne korzystanie (art. 224–225 kc w zw. z art. 206 kc). Wymaga to wykazania okresu wyłącznego korzystania i wartości rynkowej takiego używania (np. stawki najmu podobnego auta).
Możesz też złożyć do sądu wniosek o zniesienie współwłasności. W ramach tego postępowania sąd może przyznać auto jednej stronie ze spłatą drugiej albo zarządzić sprzedaż auta i podział ceny. To rozwiązanie definitywnie kończy konflikt.