Wspólne rozliczenie podatku a komornik
Pytanie: Czy komornik ma prawo zająć rozliczenie podatku w urzędzie skarbowym jeżeli jest to rozliczenie wspólne współmałżonków a dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków? Byłoby to krzywdzące dla drugiego małżonka który nie jest dłużnikiem w sprawie i gdy nie ma możliwości aby wierzyciel uzyskał rozszerzenie klauzuli wykonalności na drugiego małżonka.
Odpowiedź: Zgadzam się z Panią, że to krzywdzące w takiej sytuacji ale niestety, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II FSK 430/18, komornik ma prawo zająć wspólne rozliczenie – zwrot nadpłaty podatku w sytuacji gdy dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków. Zgodnie z tym wyrokiem urząd skarbowy ma obowiązek wypłacić takie rozliczenie komornikowi, a nie podatnikom. Prawdopodobnie zatem urzędy skarbowe (od czasu wydania ww. wyroku) wypełniają w tym zakresie polecanie zawarte w zajęciu wierzytelności w opisanej sytuacji a jeżeli się od tego powstrzymują, to komornicy je “dyscyplinują”. Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 92 § 3b Ordynacji podatkowej, zajęcie wierzytelności jednego z małżonków obejmuje również tę wspólną wierzytelność. Ministerstwo Finansów podkreśla, że wspólne opodatkowanie to przywilej, ale rodzi też skutki w sferze egzekucji.
Co ciekawe, ten sam sąd – NSA we wcześniejszym wyroku – z 27 marca 2014 r., sygn. akt II FSK 979/12 stwierdził, że nie – komornik nie ma prawa zająć wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku ze wspólnego rozliczenia gdy dłużnikiem jest tylko jeden z małżonków.