Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Jestem zatrudniona na umowę o pracę pełny etat, czas nieokreślony, na stanowisku Z-ca kierownika sklepu. Z początkiem czerwca chciałabym przejść na 1/4 etatu, rezygnując ze stanowiska zastępcy i przejść na stanowisko sprzedawcy. Otrzymałam informację, że muszę przynieść dokument informujący o rezygnacji z obecnej umowy, w którym będzie zawarte, od kiedy chcę przejść na mniejszy etat – i to jest oczywiście zrozumiałe dla mnie w pełni. Jednak dowiedziałam się, że taki dokument muszę dostarczyć 3 miesiące przed chęcią zmiany stanowiska/etatu. Niestety nie mogę znaleźć takiego zapisu, wiem natomiast że przy wypowiedzeniu mam 3 miesiące, ale przy zmianie stanowiska? Z pełnego etatu na 1/4? Będę bardzo wdzięczna za pomoc w podaniu mi konkretnego zapisu w kodeksie pracy? Chyba, że to rozumie się tak, jakbym składała wypowiedzenie i dlatego są te trzy miesiące?

Odpowiedź: Zmiana z pełnego etatu na 1/4 i z funkcji zastępcy kierownika na sprzedawcę wymaga zmiany warunków pracy i płacy a załatwia się to albo przez porozumienie stron (aneks do umowy, obie strony się zgadzają), albo przez wypowiedzenie zmieniające (jednostronnie od pracodawcy, z zachowaniem okresu wypowiedzenia). Jeśli to Pani – pracownica wychodzi z inicjatywą, to mówimy o wniosku o zmianę warunków i ewentualnym porozumieniu stron i w takim wypadku przepisy nie wymagają 3 miesięcy wyprzedzenia; to kwestia zgody pracodawcy i organizacji pracy.

Trzy miesiące to okres wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony, gdy staż u danego pracodawcy to co najmniej 3 lata (art. 36 § 1 K.p.). Jeżeli pracodawca chciałby Pani zmienić warunki w trybie wypowiedzenia zmieniającego, to obowiązuje właśnie taki okres, ale to dotyczy wypowiedzenia (w tym zmieniającego), a nie dobrowolnej zmiany za porozumieniem stron. Innymi słowy, przepisy milczą w kwestii rzekomego trzymiesięcznego wyprzedzenia z wnioskiem przed zmianą etatu, obowiązuje natomiast trzymiesięczny okres wypowiedzenia przy wypowiedzeniu umowy albo wypowiedzeniu zmieniającym i być może pracodawca traktuje Pani sytuację tak, jakby konieczne było formalne wypowiedzenie zmieniające, stąd ta informacja.

Kodeks pracy przewiduje natomiast 21‑dniowy termin na złożenie wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy zamiast urlopu wychowawczego (art. 186⁷ k.p.). Jdnakże ten termin dotyczy szczególnej sytuacji (pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego), a w dodatku pracodawca musi uwzględnić obniżenie co najwyżej do 1/2 etatu, nie niżej, więc nie ma zastosowania do przejścia na 1/4 etatu zwykłego pracownika. Poza tym wspomnianym wyżej trybem, brak w przepisach określonego terminu złożenia wniosku o obniżenie etatu; przepisy i opracowania stanowią jedynie, że pracownik może w każdym czasie złożyć taki wniosek, a pracodawca może, ale nie musi się nań zgodzić.

Może Pani złożyć wniosek o zmianę stanowiska i wymiaru czasu pracy, wskazując datę, od której chce Pani pracować jako sprzedawca na 1/4 etatu (np. od 1 czerwca). Pracodawca nie ma podstawy prawnej, by powołując się na Kodeks pracy wymagać od Pani trzymiesięcznego wyprzedzenia takiego wniosku i jest to co najwyżej jego wewnętrzna praktyka, być może powiązana z okresami wypowiedzenia. Jeżeli nie chce Pani rozwiązywać umowy, tylko zmienić jej warunki, wskazane jest ująć to we wniosku tak, że wnosi Pani o zmianę warunków zatrudnienia w drodze porozumienia stron od konkretnej daty, a nie składa wypowiedzenia.